De prijs van een au pair

Hij is advocaat, zij communicatieadviseur. Ze werken onregelmatig, hij fulltime, zij vier dagen per week. Samen hebben ze vier kinderen, in de leeftijd van 2 tot 8. De twee oudste kinderen gaan naar de naschoolse opvang, het derde kindje naar de peuterspeelzaal en samen met de kleinste naar de kinderopvang. Voor de ouders betekent dat regelen, plannen en veel mobiel contact over wie de kinderen waar ophaalt. De ouders zijn niet echt blij met deze stressvolle situatie. Bovendien lopen de kosten voor de verschillende vormen van kinderopvang aardig op.

,,Voor zo'n gezin is een au pair een goede oplossing, meent A. Scholten van Friends Au Pair Agency in Veenhuizen. ,,Een oppas in huis haalt het hectische uit je leven, voor jezelf maar zeker ook voor de kinderen'', zegt Scholten. ,,Maar ook economisch gezien kan het voordelig zijn. Opvang buitenshuis voor meerdere kinderen kan erg in de kosten lopen'', zegt Scholten. ,,Bovendien is het een hele natuurlijke manier van opvang. Je hebt een soort grote dochter in huis.''

Scholten en haar echtgenoot hebben zelf vier kinderen. Al drie keer had ze een au pair in huis. Met de eerste au pair ging het ,,grandioos mis.'' Het bureau dat bemiddelde tussen het buitenlandse meisje en Scholten bleek heel commercieel en bood absoluut geen steun. Met de tweede au pair, via een ander bureau, ging het goed. Maar weer kregen zowel gezin als oppas geen begeleiding.

Scholten besloot zelf op kleine schaal te bemiddelen tussen gezinnen en au pairs. De au pairs reageren op haar website. Tijdens een uitgebreide kennismakingsperiode legt `Friends Au Pair Agency' een dossier aan van de kandidaat, dat later naar een potentieel gastgezin kan gaan. Het gezin betaalt achthonderd gulden voor het lidmaatschap van de Friends Forever club, dat is inclusief bemiddeling en inschrijfkosten. Met de kosten voor de verblijfsvergunning en de verzekering komt dat op ongeveer zes tot zevenhonderd gulden per maand. De au pair betaalt alleen haar reis naar Nederland.

De kosten voor een au pair lopen in Nederland sterk uiteen. De meeste gezinnen komen via een bureau in contact met de au pair. De bureaus rekenen allemaal bemiddelingskosten. Activity International rekent daarvoor negenhonderd gulden. Dat is exclusief inschrijfkosten en het intakegesprek. F.W. Tielen uit Hilversum rekent achthonderdvijftig gulden, exclusief inschrijfkosten. Travel Active smeert de kosten uit tot honderdzestig gulden per maand, aanmelden en het interview kosten nog eens driehonderd gulden.

Naast de bemiddelings-, inschrijf- en interviewkosten zijn er nog een aantal posten. Zo betaalt het gastgezin het visum, als dat nodig is. Maar ook de verzekering voor de au pair komt op rekening van het gezin. Dat bedrag ligt ongeveer tussen de twee en vier gulden per dag. Daarnaast ontvangt de au pair zakgeld. Dat is verplicht door de overheid en vastgesteld op minimaal vijfhonderd en maximaal vijfhonderdvijftig gulden. De kosten voor (taal)cursussen zijn niet bij ieder bureau verplicht, maar het is gangbaar dat het gezin daar aan meebetaalt. Een extra kamer in huis is ook noodzakelijk, het gezin verzorgt kost en inwoning van de au pair.

Het voordeel van een au pair is de flexibiliteit. Maar volgens B. Spijker van Activity International vergt het wel aanpassing van het gezin. ,,Je moet toch een jaar met elkaar optrekken. Daarom doen wij altijd een intakegesprek met beide partijen. We vertellen de gastgezinnen heel duidelijk waar ze aan beginnen en wat ze moeten doen als het niet zo goed gaat. De au pair kan last krijgen van een cultuurshock of heimwee.''

Ook F.W. Tielen van een au pair-bureau in Hilversum hamert op het intakegesprek. Zeker sinds de wet voor de au pair-verblijfsvergunning vorig jaar december is veranderd. ,,Wanneer er op een bepaalde manier contractbreuk ontstaat, dan moet de au pair gelijk terug naar huis. Vroeger kon je nog ruilen, maar dat mag dus niet meer. Het visum is gebonden aan één gezin.''

Scholten van Friends Au Pair Agency meent dat gastouders vooral niet uit het oog moeten verliezen het ook een culturele uitwisseling is. ,,Een au pair is niet een werkkracht. Het is iemand die de kinderen verzorgt en met ze speelt. En eventueel lichte huishoudelijke klusjes kan doen. Maar het is ook de bedoeling dat de au pair een cursus doet, vrienden maakt en de Nederlandse cultuur leert kennen. Daar moet je als gezin energie in willen steken. Een au pair heeft dan ook minimaal recht op één helemaal vrije dag per week, en twee weken doorbetaalde vakantie.''

Toch gaat het niet altijd goed. Begin augustus verschenen er berichten in het nieuws dat een groep Filippijnse au pairs veel te hard moest werken bij gezinnen in Nederland. Scholten meent dat die berichten blijven bestaan, als de Nederlandse regelgeving niet verbetert. Volgens haar levert de visumaanvraag bij de IND te vaak problemen op en ontbreekt een onafhankelijke klachtenprocedure voor au pairs en gezinnen. Meer inmenging door de overheid in de vorm van een overkoepelende organisatie zou volgens haar een goed alternatief zijn. Ook kwam zij erachter dat er nauwelijks informatie voorhanden is voor aanstaande gastgezinnen. Scholten wil nu graag ervaringen van au pair-gezinnen verzamelen en bundelen in een boekje.

Wie cultuurverschillen en visumaanvragen wil uitsluiten, kan ook kiezen voor een Nederlandse au pair. P. van Voorst van bureau Teddy bemiddelt sinds kort tussen Nederlandse gezinnen en au pairs. Zij merkt dat er veel meisjes zijn die graag au pair-werk doen, maar niet direct naar het buitenland willen. Een gastgezin betaalt Teddy dertienhonderd gulden bemiddelingskosten inclusief.

Zelf een au pair zoeken kan ook. Regelmatig bieden (buitenlandse) jongeren zich in de krant aan. Op Internet bundelt Jobzone vraag en aanbod als het gaat om au pairs. Dit is waarschijnlijk de meest voordelige vorm van fulltime kinderoppas, omdat bemiddelingskosten wegvallen. Nadeel is dat alles zelf geregeld moet worden en dat er bij problemen geen steun of begeleiding is.