De behoefte iets te zeggen

Dat het liefdesleven van onze kroonprins zondagavond bij Freek de Jonge niet onbesproken zal blijven, staat vast. In zijn column in Het Parool verwoordde de komiek woensdag weliswaar zijn weerzin jegens de grappenmakers die prompt op zo'n kluif afstormen om er een snelle kwinkslag over te plaatsen, maar al diezelfde avond liet ook hij het onderwerp tijdens een inspeelvoorstelling allerminst onvermeld. ,,Het zijn natuurlijk makkelijke grappen,'' beaamt hij voluit. ,,Maar ik ben de makkelijke grap nooit uit de weg gegaan. De indruk is wel eens gewekt dat ik zo vreselijk streng en ernstig voor mezelf ben, maar dat is helemaal niet waar. Ik heb alleen altijd wel de behoefte gehad om óók iets te zeggen, en die heb ik nog.''

Freek de Jonge is begonnen aan de tweede helft van zijn feuilleton De Grens: tien voorstellingen die hij telkens tien avonden lang speelt in de concertzaal van Felix Meritis in Amsterdam, en meteen daarna door de VPRO laat vertonen. De aflevering van morgen heet Na de vakantie en belooft één van de meest onbezorgde van de hele reeks te worden: veel vrolijke grappen over vakanties en over berichten uit de Telegraaf, de krant die je nu eenmaal mag lezen als je op vakantie bent. De post hangt als een gestolde waterval uit de brievenbus aan de binnenkant van de deur in het decor, maar blijft onaangeroerd.

,,Het idee was om vorig jaar van september tot december voorraad te maken, en daaruit zijn de eerste vijf programma's gedaan. Maar er kwam telkens ook veel actualiteit doorheen, zodat er nog allerlei materiaal is blijven liggen. Dus van enige planning is steeds minder sprake. Ik heb gemerkt dat het steeds beter gaat naarmate ik er onbezorgder aan begin. Met bijna niks, zeg maar. Die houding is m'n redding – als het zo goed blijft gaan als tot dusver, kan ik de toekomst zonder zorgen tegemoet zien. Blijkbaar hoef ik nog helemaal niet aan stoppen te denken, terwijl ik dit toch al dertig jaar doe. Je vraagt je wel eens af: hoe is het mógelijk?''

De serie begon met afleveringen van een half uur, maar inmiddels levert hij de VPRO maandelijks een programma van drie kwartier. En met een conférence op nieuwjaarsdag, die Het verdachte koffertje gaat heten, sluit De Jonge het mammoetproject af. Waar collega-cabaretiers minstens een jaar (en soms twee) met één voorstelling doen, maakt hij er tien verschillende in een jaar. Maar de hoge omloopsnelheid van zijn materiaal benart hem geenszins, zegt hij. ,,Je zou kunnen zeggen dat het wel heel erg vluchtig wordt, op die manier. Maar we zijn hier toch bezig een monumentje te bouwen, en dat heeft ook wel wat.''

De grens: Na de vakantie, zondag, Ned.3, 22.30-23.15u.

Inl. voorstellingen (020) 623 13 11.

(www.freekdejonge.nl)