Burqa

Op één van de mooie foto's van Bas Czerwinski van Afghaanse vluchtelingen (Z 21 aug.) is een vijftal vrouwen te zien, of liever gezegd niet te zien, dat een burqa draagt: een lang, wijd gewaad dat ook het gehele gezicht en zelfs de ogen bedekt. Dit kledingstuk, het symbool van vrouwenonderdrukking in de islamitische wereld, wordt in de berichtgeving bijna altijd als uitvinding van de Talibaan voorgesteld, of in ieder geval als een typisch Afghaans verschijnsel. Merkwaardig, zou men denken, dat die vrouwen hun burqa niet meteen uittrekken zodra ze in Pakistan arriveren. Maar de burqa bestaat al veel langer dan de Talibaan, en het dragen ervan heeft vooral te maken met het feit dat ze Pathanen zijn, een gesloten groep ultraorthodoxe Soenni-moslims met een zeer strenge gedragscode. Dit zouden dan ook evengoed Pakistaanse vrouwen kunnen zijn.

De burqa is onderdeel van de Pathaanse gedragscode, die een mengeling is van een orthodoxe opvatting van islamitische voorschriften en van tribale gewoonten en gebruiken. Onderdeel van deze code is het verborgen houden van vrouwen voor de buitenwereld.

Als in de toekomst de Talibaan ooit weer hun macht afstaan en de strenge regels worden versoepeld of afgeschaft, zullen de Pathaanvrouwen de burqa gewoon blijven dragen, zoals te zien is in de zogenaamde `stamgebieden' van de Pathanen in Pakistan. In de rest van de moslimwereld is de burqa een uitzonderlijk verschijnsel, te uitzonderlijk in ieder geval om als symbool van de positie van vrouwen in moslimlanden te fungeren.