BÈTA-CAROTEEN BESCHERMT NIET TEGEN HUIDKANKER

Wie in de zon makkelijk verbrandt heeft een verhoogde kans op huidkanker. In Australië weet men daar alles van. Dit zonnige land wordt voor een belangrijk deel bevolkt door rossige nazaten van Schotten en Ieren, zodat huidkanker er veel voorkomt. De overheid voert er een actief preventiebeleid met grote campagnes om de mensen ervan te overtuigen dat zij niet lang onbeschermd in de zon moeten lopen. Zonnebrandcrèmes worden er dan ook op grote schaal gebruikt, maar ook andere middelen zoals bèta-caroteen. Deze stof geeft worteltjes hun oranje kleur en is verwant met vitamine A. Bèta-caroteen vangt de schadelijke vrije radicalen weg, die door ultraviolette straling in het zonlicht worden vrijmaakt. Bij onderzoek met muizen bleek bèta-caroteen de kans op huidkanker te verkleinen, maar dat dit ook bij de mens zo is, is nooit aangetoond. Bèta-caroteen zit niettemin in allerlei huidcrèmes waarvan een beschermend effect wordt geclaimd. Het is ook als voedselsupplement verkrijgbaar. Op de internetsites waar de zonbeschermende caroteencrème wordt aangeboden staat meestal dat de worteltjescrème gegarandeerd niet op proefdieren is getest.

Zelfs in Australië was nog nooit onderzocht of zonnebrandmiddelen ook op langere termijn bescherming bieden. Ruim 1600 volwassen inwoners van het stadje Nambour, niet ver van Brisbane, namen deel aan een onderzoek dat hierover én over de effecten van bèta-caroteen duidelijkheid moest verschaffen (The Lancet, 28 augustus). De helft van de deelnemers smeerde vierenhalf jaar lang dagelijks een sterk zonnebrandmiddel (factor 16) op hoofd, nek, armen en handen. De andere helft deed dat niet. In beide groepen kreeg de helft van de deelnemers daarnaast dagelijks 30 milligram bèta-caroteen en de andere helft een placebo. Aan het eind van de onderzoeksperiode werden zij onderzocht op twee vormen van huidkanker: plaveiselcelcarcinoom en basaalcelcarcinoom.

Het enige significante verschil dat uit het onderzoek bleek, was dat de gebruikers van de zonnebrandcrème minder plaveiselcelcarcinomen kregen. Enige invloed van bèta-caroteen, afgezien van een peenkleurig verkleurende huid, konden de onderzoekers niet vinden.

Dit resultaat bevestigt wat eigenlijk al langer bekend is over het verband tussen zonlicht en huidkanker. Plaveiselcelcarcinoom komt praktisch alleen voor op delen van de huid die zonlicht krijgen, de kans erop neemt toe naarmate men meer in de zon komt. Het basaalcelcarcinoom en het melanoom, respectievelijk de meest voorkomende en de kwaadaardigste huidkanker, ontstaan vooral bij mensen die in hun jeugd zeer vaak onbeschermd in de zon kwamen.

Ook het non-resultaat van bèta-caroteen verrast niet. De Australian Cancer Foundation (ACF) waarschuwt al jaren dat bèta-caroteen geen enkele bescherming biedt. De suggestie dat dit wel zo is, roept een vals gevoel van veiligheid op dat mensen ervan weerhoudt om effectieve middelen op hun vel te smeren, vreest de ACF.

(Huup Dassen)