VS en China praten weer over WTO

China en de Verenigde Staten zijn het gisteren eens geworden over de hervatting van onderhandelingen die betrekking hebben op de toetreding van China tot de Wereldhandelsorganisatie WTO.

Gesprekken daarover, die al meer dan een decennium voortduren, werden vijf maanden geleden door China abrupt afgebroken na het Navo-bombardement op de Chinese ambassade in het Joegoslavische Belgrado.

Volgens de Amerikaanse vice-handelsvertegenwoordiger Richard Fisher heeft China ingestemd met een ,,technische herbeschouwing'' van de afspraken die eerder in april, tijdens het bezoek van de Chinese premier Zhu Rongji, in Washington werden gemaakt.

Toen deed China belangrijke concessies op het gebied van import tariefverlagingen, landbouw, telecommunicatie en de financiele sector. Peking heeft zich in het verleden verzet tegen het toegankelijk maken van die sectoren uit vrees voor de vlijmscherpe concurrentie uit het Westen. Een ontwikkelingsland als China, zo luidde het Chinese regeringsstandpunt jarenlang, zou met het volledig opengooien van zijn omvangrijke markt, zijn eigen ondergang tekenen.

De vergevorderde onderhandelingen dit voorjaar draaiden uit op een persoonlijke nederlaag voor premier Zhu nadat bleek dat de Amerikaanse president Bill Clinton, ondanks de belangrijke beloften van Zhu, was gezwicht onder de druk van het Amerikaanse Congres. Dat is zeer sceptisch over de voordelen van een handelsovereenkomst met China. China op zijn beurt gooide resoluut de hoorn van de haak na het Navo-bombardement begin mei op de Chinese ambassade in Belgrado. Daarbij kwamen drie Chinezen om het leven en raakten 27 anderen gewond. Het bombardement, dat volgens de Navo een pijnlijke vergissing was, ontketende een massale anti-Amerikaanse hetze in China. De Amerikaanse uitleg werd niet door Peking geaccepteerd en onderhandelingen over toetreding tot de WTO werden voor onbepaalde tijd opgeschort.

De eis dat de VS meer opheldering over het bombardement dienen te verschaffen alvorens nieuwe gesprekken mogelijk zijn, heeft China laten vallen. Want hoewel Peking nog altijd gelooft dat van een vergissing geen sprake is geweest, wenst het, naar nu blijkt, een nieuwe onderhandelingsronde van de 134 WTO-lidstaten die eind november begint, niet mis te lopen.

Behalve met de VS, dient China nog handelsafspraken te maken met de Europese Unie. Het bereiken van overeenstemming met de VS blijkt lastiger. Een onafhankelijke Amerikaanse instelling, de Commissie voor internationale handel, concludeerde deze week dat het enorme handelstekort wat de VS met China hebben uitstaan, enkel zal toenemen wanneer China toetreedt tot de WTO. Dat tekort bedroeg vorig jaar 114 miljard gulden. Het Amerikaanse bedrijfsleven evenwel, ziet grote mogelijkheden wanneer het meer toegang krijgt tot de omvangrijke Chinese markt.

Momenteel zouden 200.000 Amerikanen hun brood verdienen aan de handel met China. De nieuwe overlegronde waarvan nu sprake is, zal plaatshebben in Peking en worden voortgezet in het Nieuw-Zeelandse Auckland waar volgende week het jaarlijkse forum van de Asia-Pacific Economic Cooperation (APEC)lidstaten begint.

De nieuwe directeur-generaal van de WTO, de Nieuw-Zeelander Mike Moore, sprak zich gisteren uit voor een snelle toetreding van China. Hij zei te hopen dat Washington en Peking vooruitgang hebben geboekt voor de grote ministeriële conferentie van zijn organisatie. Die vindt eind november plaats.

    • Floris-Jan van Luyn