Virtuele betweters

Betweters telt het voetbal in overvloed. Toeschouwer, tv-kijker en krantenlezer – een voor een menen ze verstand te hebben van de volkssport nummer één. Hoe de opstelling van hun favoriete club eruit moet zien. Welke speler gekocht of verkocht moet worden. Welke tactiek gevolgd dient te worden. Werkelijk alles weten ze, die zelfbenoemde deskundigen.

Kranten als het Algemeen Dagblad spelen handig in op de vermeende kennis bij de vele voetbalvolgers. In de zogeheten Team Master-competitie kunnen lezers hun inzichten toetsen door aan het begin van het seizoen een ideaal elftal samen te stellen. Punten worden verdiend op basis van de (wan)prestaties van de betreffende spelers uit de eredivisie. Tienduizenden doen mee.

Ook op de markt voor cd-roms wordt ingespeeld op de latente kennis van het groeiende leger der voetbalprofessoren. Actua Sports bracht begin dit jaar Premier Manager Ninety Nine op de markt. Het strategische spel borduurt voort op het succes van Football Manager, halverwege de jaren '80 een klassieker op de `spelletjescomputer' Commodore 64 en diens opvolger, de Amiga.

Het idee is even simpel als briljant: bestuur een voetbalclub, met alle sores vandien. Koop en verkoop spelers, stel het ideale elftal samen, bepaal de wedstrijdtactiek en anticipeer gedurende het seizoen op onvoorziene gebeurtenissen, zoals blessures, schorsingen en internationale verplichtingen van de contractspelers.

Vanachter zijn beeldscherm waant de gebruiker zich de invloedrijke regisseur in de dans om de bal en, minstens zo belangrijk, het geld. Premier Manager speelt zich af in het Engelse profvoetbal, maar bestrijkt feitelijk heel Europa. Wie als manager van bijvoorbeeld Scunthorpe United, uitkomend in de Third Division, Ronaldo wil inlijven, klopt simpelweg via een spelersagent op de deur bij Inter Milaan.

De karakteristieken van de voetballers zijn ontleend aan de werkelijkheid. Zo beschikt Dennis Bergkamp over een grote balvaardigheid, terwijl de mentaliteit van de Nederlandse spits te wensen overlaat. Om bepaalde eigenschappen aan te scherpen heeft de virtuele manager de mogelijkheid zijn spelers op specifieke onderdelen te trainen.

Premier Manager gaat veel verder dan Football Manager. Want behalve verantwoordelijk voor het technische beleid kan de gebruiker ervoor kiezen om ook de financiële leiding van een Engelse voetbalclub op zich te nemen. Dat betekent onder meer dat hij verantwoordelijk is voor de in- en verkoop van fanartikelen, voor de bevoorrading van de clubrestaurants, voor het afsluiten van tv-contracten en voor de reclameborden langs het veld. Wie handig met zijn geld omgaat, breidt regelmatig de accomodatie uit zodat hij verzekerd is van inkomsten.

Ronduit frustrerend is de macht van de voetballers. Wie de bezem door zijn selectie wil halen omdat sommige spelers te zwaar op de begroting drukken, wordt regelmatig de voet dwars gezet. Zo verliefd op hun droomsalaris zijn de virtuele voetballers dat ze zelden of nooit bereid zijn het nest te verlaten zodra een nieuwe, maar minder kapitaalkrachtige werkgever zich meldt. Ook in dat opzicht heeft Premier Manager een hoog realiteitsgehalte.

Eén nadeel heeft het spel. Premier Manager is zo verslavend dat een beetje fanaticus al gauw enkele dagen aan zijn beeldscherm gekluisterd zit. Maar zoals Johan Cruijff, de grootste wijsgeer onder de voetbalkenners, ooit opmerkte: ,,Elk nadeel heeft een voordeel.'' In het geval van Premier Manager is dat de wetenschap dat de virtuele manager verstoken blijft van de mening van allerlei betweters.

Premier Manager Ninety Nine, Total Football Management (Actua Sports, 1999). Prijs: ƒ 59,95.