Leermomenten

In een zaaltje van het Amsterdamse stadhuis behandelde gisteren de bezwaarschriftencommissie van de gemeente de problematiek van de autovrije zondag in de binnenstad. Op 19 september zijn er in ruim vijftig Nederlandse steden autovrijgemaakte delen. De enige steden waar dit tot verhitte controverses leidt, zijn Amsterdam en Nijmegen. Natúúrlijk Amsterdam. `Waarom Amsterdam weer?' vroeg ik aan een landelijke actievoerder voor de autovrije zondag. ,,Omdat de gemeente daar veel te laat aan de voorbereidingen is begonnen, zodat allerlei belangengroepen, zoals de winkeliers, in de knel komen'', zei hij.

Het was klam en benauwd in dat zaaltje. Buiten was het fraai weer. Dat konden we zien omdat de commissieleden – drie ambtenaren – vlak voor een raam zaten dat uitzicht gaf op de straat. Daar speelde zich een deel van de markt van het Waterlooplein af. Zo werden er drie meter achter de rug van de commissie luxueuze hangmatten verkocht. Soms zag je een adspirant-koper zo'n hangmat met zijn handen keuren. Ik hoopte met ingehouden adem dat één van hen in een mat zou plaatsnemen, zodat wij zijn luchtig deinende gestalte konden waarnemen, terwijl de voorzitter zijn moeizame volzinnen formuleerde. Het kwam er nét niet van.

Er vergaderden gedurende twee uur in totaal veertien mensen over bezwaren waarvan iedereen wist dat ze straks tóch verworpen zullen worden. Zeven van de vergaderaars waren ambtenaren: drie van de commissie en vier als beleidsuitvoerende vertegenwoordigers van de gemeente. De andere zeven waren de initiatiefnemers van de autovrije zondag en degenen (winkeliers, binnenstadbewoners) die bezwaar hadden aangetekend.

Het heerlijke van zo'n autovrije zondag is dat het veel mensen weer een doel in het leven geeft. Het houdt de ambtenaren aan het werk en het verschaft de burger de mogelijkheid om op een hoger niveau zijn zegje te doen. Dat het gemeentebestuur vastbesloten is het plan uit te voeren, begreep ik uit de volgende verklaring van een uitvoerende ambtenaar: ,,Het gaat hier ook om een bewustwordingscomponent. Hoe wordt zo'n dag ervaren? We zullen achteraf uitgebreid onderzoek doen. Onder de bezoekers, maar ook onder de bewoners. Gesprekken, enquêtes. Verder komt er een separaat onderzoek naar het organisatietraject en zal er vanaf het raadsbesluit een procesevaluatie volgen. Het gaat erom dat we de volgende keer weten waar de leermomenten liggen.''

Ik droomde mezelf hierna naar de hangmat achter de voorzitter en vroeg me af wat we nog meer kunnen verzinnen om elkaar bezig te houden. Zelf hoop ik al tijden op een fietsloze zondag in Amsterdam, want het zijn daar niet de auto's die de onrust en het gevaar in het verkeer veroorzaken, maar de roekeloze fietsers. Ik hoop binnenkort op een van mijn leermomenten dienaangaande terug te komen.