In het hoofd van John Malkovich

Op de eerste twee dagen van het Filmfestival van Venetië kon je in de zalen van het Lido verhuizen naar een buitenwijk van Wenen, een Napolitaanse gevangenis of een Londens theater. Maar de gekste plaats om in de bioscoop naar toe te verdwijnen was het hoofd van de Amerikaanse acteur John Malkovich. In Being John Malkovich vindt een kantoorklerk achter een archiefkast op de zeveneneenhalfste verdieping van een New-Yorkse wolkenkrabber een tunnel die naar het hoofd van Malkovich leidt. Na een verblijf van vijftien minuten komt de klerk weer naar buiten; hij komt aan de overkant van de Hudson in New Jersey uit de lucht vallen. Samen met een collega besluit de klerk zijn ontdekking uit te buiten: voor 200 dollar mag iedereen even John Malkovich zijn. Door zijn ogen kijken ze naar de wereld, eten een stuk toast, leren een rol of gaan met een mooie vrouw naar bed.

Being John Malkovich van Spike Jonze is een verrassend rijke komedie over het onmogelijke verlangen iemand anders te zijn. John Malkovich was zo dapper om zichzelf te spelen in de film en hij wordt niet gespaard: de ster van Dangerous Liaisons, The Portrait Of A Lady en The Sheltering Sky wordt in de naar hem vernoemde film door taxichauffeurs en andere onbekenden steeds herkend als `die man van die film over die juwelendief'. ,,Toen ik het script las, dacht ik dat Being John Malkovich een one line joke was, zei Malkovich op de persconferentie in het Casino met zijn karakteristieke lijzige stem die overal spot inlegt. ,,Het was een grap van 110 pagina's. Ik hoopte dat het nooit een film zou worden.'' Malkovich moest ook de vraag beantwoorden hoe het nou echt was om John Malkovich te zijn: ,,Minder leuk dan je misschien zou denken.''

In de film leidt het idee dat meer mensen John Malkovich kunnen bewonen onder meer tot een scène waarin twee vrouwen elkaar dwars door het lichaam van de acteur heen beminnen. Veel trucs zijn er om dit merkwaardige trio in beeld te brengen niet nodig; een tunneltje en een beetje modder zijn in deze film genoeg om de verbeelding in gang te zetten. Being John Malkovich, waarin naast de titelheld John Cusack, Catherine Keener en Cameron Diaz acteren, is een feelgood movie waar je niet wee van wordt. Het surrealistische gegeven is door de regisseur laconiek uitgewerkt. Over wonderen hoef je je niet te verbazen. Over Being John Malkovich verbaas je je toch.

Being John Malkovich dingt in Venetië niet mee naar een Gouden Leeuw. De productie is ondergebracht in de sectie `Dromen en Visioenen'. Maar de film maakt wel kans op een nieuwe prijs, de Premio Veneziana Opera Prima, die is bedoeld voor het beste debuut. De prijs, vernoemd naar de Italiaanse producent Luigi de Laurentiis, is een van de initiatieven waarmee directeur Barbera zijn festival wil verjongen. Behalve 100.000 dollar mag de winnaar ook 20.000 meter film mee naar huis nemen. Being John Malkovich is de eerste speelfilm van Jonze en eveneens het debuut van scenarioschrijver Charlie Kaufman. Jonze maakte eerder furore met videoclips voor The Beastie Boys en Björk en met reclamefilms voor Coca Cola en Nike. De regisseur, die er zoals het een regisseur betaamt minder hip uitziet dan je op grond van zijn werk zou vermoeden, hield zich tijdens de persconferentie op de achtergrond. Misschien zou hij juist bij zo'n gelegenheid liever John Malkovich zijn.

    • Bianca Stigter