Boer versus McDominantie

Ook het komend weekeinde leest José Bové het werk van Ghandi in het huis van bewaring van Villeneuve-les-Maguelone, ten zuiden van Montpellier. Bové zit daar sinds 19 augustus en hij blijft nog even, uit vrije wil. Een martelaar heeft nooit vrij.

,,Als de strijd voor een schone landbouw en gezond voedsel, de strijd tegen de Wereld Handels Organisatie dat vergt, dan blijf ik in de gevangenis'', deelde hij via zijn advocaat mee nadat de rechtbank van Montpellier hem op vrije voeten had gesteld, op voorwaarde van betaling van 105.000 francs (35000 gulden). Bové weigert te betalen onder het motto: ,,Vakbondsvrijheid koop je niet''.

Het boegbeeld van de linkse Conféderation Paysanne is in een paar weken uitgegroeid tot de bekendste boer van Frankrijk. Dat was niet te voorspellen toen José Bové 46 jaar geleden in Parijs werd geboren. Hij werd eerst links en toen boer. In 1974 emigreerde hij met zijn vrouw Alice naar het plateau van Larzac, in het midden-zuiden van Frankrijk.

Eerst knokte Bové met de lokale boeren tegen een legerplaats. Later begon hij een coöperatief bedrijf dat kaas en vlees van schapen maakt. José Bové werd medeoprichter van de Conféderation Paysanne, die milieubewuster is dan de gewone boerenbonden. Jaren werd de CF gezien als een groepje zonderlingen wegens hun linkse én ecologische maatschappijvisie. Tot augustus 1999, toen er genoeg gekke koeien en dioxinekippen waren geweest én de Amerikaanse regering de Franse roquefort-kaas (uit Bové's streek), foie gras en andere delicatessen met importboetes had getroffen. Het was een represaille voor Europa's weigering genetisch gemanipuleerd voedsel uit de VS toe te laten. De tijd was rijp voor Bové om tot nationaal symbool uit te groeien.

Terwijl de hele Franse landbouw in zak en as zit over de lage prijzen, weet alleen Bové en zijn relatief kleine groep getrouwen in het nieuws te komen. Met tonnen fruit op straat en een actiediscours contra de mondialisering, de VS, en de prijsdumpers van de supermarkten, krijgen zij alle boeren en de meeste Fransen achter zich.

José Bové kan praten als een boer, maar zijn belangstelling gaat verder dan het eigen erf. Al die jaren van radicaal schapenleven in de Aveyron bleef hij actief op andere fronten. In 1995 vloog hij de Kanaken te hulp toen president Chirac de hervatting van Frankrijks kernproeven op Nieuw-Caledonië afkondigde. Bové werd gearresteerd wegens bezetting van het vliegveld van Papeete.

Nu zit José Bové vast omdat hij in Millau een McDonalds in aanbouw sloopte. Het was een overtreding van de wet, maar de linkse Franse regering heeft de grootste moeite hem te doen straffen. De strijd tegen de McDominantie is een nationale strijd. Een nationale held hoort niet in de gevangenis.

    • Marc Chavannes