Spanning aan grens Israel en Libanon

Oplopende spanning aan de grens tussen Israel en Libanon werpt een schaduw over het vandaag in Egypte begonnen bezoek van de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Albright aan het Midden-Oosten.

Het weer op gang brengen van de vredesdialoog tussen Israel en Syrië (dat een doorslaggevende invloed in Libanon heeft) is een van haar belangrijkste agendapunten. Vanmorgen was voorts nog volstrekt onduidelijk of zij in Alexandrië ook getuige zou kunnen zijn van de ondertekening van een nieuw Israelisch-Palestijns akkoord ter uitvoering van het in oktober 1998 in de VS getekende akkoord van Wye Plantation, dat nooit is uitgevoerd. Het akkoord van Wye betrof weer nooit uitgevoerde onderdelen van het autonomie-akkoord van Oslo.

Na een nacht in de schuilkelders kreeg de bevolking van steden en dorpen in Noord-Israel van het leger toestemming om de schuilplaatsen te verlaten. In militaire kringen werd er ernstig rekening mee gehouden dat de moslim-fundamentalistische Libanese beweging Hezbollah uit wraak voor het doden van twee Libanese burgers door geschut van het door Israel gesteunde Zuid-Libanese Leger katjoesja-raketten op Noord-Israel zou afvuren. De Israelische pers meldt vandaag dat Israel opnieuw civiele doelen in Libanon zal aanvallen indien Hezbollah katjoesja-raketten op Israel afvuurt zoals leiders van Hezbollah hebben gezworen te zullen doen indien Libanese burgers worden gedood.

Vrijlating van circa 30 Palestijnse gevangen met `bloed aan de handen' staat een akkoord tussen Israel en de Palestijnen nog in de weg. Hisham al-Razeq, de Palestijnse minister voor Gevangenen, zei vanmorgen dat er wel wat schot in het overleg zit. Hij sloot niet uit dat er vandaag, ondanks de moeilijkheden, toch nog in Alexandrië een ondertekening zou plaatshebben in aanwezigheid van president Mubarak, minister Albright, de Jordaanse koning Abdallah, Yasser Arafat en Ehud Barak.

Politieke kringen in Jeruzalem menen dat Arafat een akkoord ophoudt om een interventie van Albright uit te lokken. Hij zou daarop aansturen om het `veto' van premier Barak op Amerikaanse bemiddeling te ondermijnen. Barak heeft gisteravond Arafat nog een paar dagen gegeven om de Israelische voorstellen te aanvaarden. Voor het vervolg van de onderhandelingen over de uiteindelijke oplossing van het Israelisch-Palestijnse geschil is het voor Arafat van groot belang de Amerikanen een bemiddelende rol te laten spelen tijdens onvermijdelijke crises over uiterst gevoelige kwesties als Jeruzalem en de terugkeer van Palestijnse vluchtelingen. Onder het premierschap van Netanyahu is er een nieuwe balans ontstaan in de Israelisch-Palestijnse-Amerikaanse driehoek. Het bezoek van de Amerikaanse president Bill Clinton aan Gaza en diens bereidheid in feite een Palestijnse staat te erkennen heeft de Israelisch-Amerikaanse politieke coördinatie verzwakt en de Amerikaans-Palestijnse samenwerking versterkt.

De militaire vleugel van Hamas heeft gisteren de verantwoordelijkheid voor de moord deze week op twee Israelische studenten op zich genomen. De Israelische politie is nog niet tot deze conclusie gekomen. De indruk bestaat dat politie en Shin-Bet, de binnenlandse veiligheidsdienst, de schuldigen zoeken onder Israelische Arabieren.