Pretpark op wielen

De trein is er niet alleen voor om iemand van A naar B te brengen. `Take the funtrain' van Los Angeles naar Seattle: 35 uur entertainment.

Amerikanen moeten het meest verveelde volk ter wereld zijn. Neem nu de Coast Starlight, een van de fraaiste treinen van de firma Amtrak, die in 35 uur van Los Angeles naar Seattle rijdt. Terwijl de doorsnee treinliefhebber niets liever wil dan twee dagen uit het raam kijken om de meest fantastische landschappen van Californie, Orgena en Washington aan zich voorbij te zien trekken, is de enige zorg van het treinpersoneel om koste wat het kost te voorkomen dat de geachte reiziger zich verveelt.

En dat maakt de Coast Starlight tot een rijdend pretparkje: we zitten nog niet in de panoramastoel of bij wijze van welkom worden een glaasje sap, een kannetje koffie en een mierzoet broodje aangereikt. Voor wie daar niet genoeg aan heeft, komt er snel een vruchtenbuffet voorbij - alwaar we het restant van de mierzoete broodjes tegenkomen - gevolgd door het officiële ontbijt en nog geen twee uur later door de lunch. Tussen alle happen door schudden we niet minder dan drie joviale treinmanagers de hand. Ze vertellen dat `cafe–tea-coke–lemon–jus–mineralwater-decaf' gratis zijn. Om 15u worden we verwacht op de wijnproeverij annex cheese- en crackerbuffet, om 17u begint het snackuurtje, een uurtje later het diner.

Op de schaarse momenten dat er niet wordt gegeten, geeft de coachmanager uitleg over het landschap, dat als een driedimensionale natuurfilm voorbijtrekt. Filmliefhebbers kunnen intussen naar de filmzaal en wie niet van films houdt, kan terecht in de boekenkast, die tevens spelletjes bevat. Om èlk risico van verveling uit te sluiten, is gitarist Henry - `really nice to meet you, guys' - ingescheept om twee maal daags zijn country– en westernrepertoire ten gehore te brengen.

Wie een aantal programmapunten laat schieten, vindt nog wel wat tijd om naar buiten te kijken en te noteren dat Los Angeles waarschijnlijk de stad met de minst geordende ruimtelijke ordening van het westelijk halfrond is, dat Amerikanen bij voorkeur op parkeerplaatsen barbecuen en dat de aanblik van trailerparken niet vrolijk stemt.

In Santa Barbara dient de reiziger een stoel aan de linkerkant van het panoramarijtuig te bemachtigen: vanaf hier rijdt de trein 104 mijl pal langs de kust. Het uitzicht schakelt in rap tempo over van dolfijnen op schaapskuddes tegen steile hellingen, van wetlands op eucalyptusbomen. We hebben geluk, volgens de coachmanager die de live natuurfilm ondertitelt en ons intussen nog een sapje inschenkt, het Kanaal van Santa Barbara is vandaag nevelvrij. Dat betekent vol zicht op de vier Channel Islands èn op de drieëntwintig olieplatforms in de baai. De oliewinning in de zeestraat is omstreden: niet alleen omdat de Channel Islands één van de meest bijzondere nationale parken van de Verenigde Staten vormen, met planten- en vogelsoorten die nergens anders ter wereld voorkomen, maar ook omdat het na een olieramp in de jaren '70 twintig jaar duurde voor het leven langs dit stukje kust zich had hersteld.

Vanaf hier rijdt de trein twee dagen lang door een bijna lege wereld, waar alleen de natuur lijkt te bestaan. We komen langs de enorme Hollister Ranch, waar je vanaf 275.000 dollar per acre een stuk natuurgebied kunt kopen. Ultieme rust is bij de aanschafprijs inbegrepen: in de wijde omgeving zijn geen winkels, geen scholen, geen kerk, zelfs geen brandweer. Langs Point Conception, de ingang van het Kanaal van Santa Barbara en bekend om zijn enorme hoeveelheden zeewier dat bijzondere vissen aantrekt. Langs Point Arguello, uiterlijk vrijwel identiek aan Point Conception. Vele schepen sloegen hier te vroeg af naar het Kanaal van Santa Barbara en Point Arguello geldt met circa vierhonderd wrakken dan ook als een van de omvangrijkste scheepskerkhoven voor de Amerikaanse kust. Ooit bestonden er speciale hospitaaltreinen die werden ingezet bij scheepsrampen bij Point Arguello, dat uitsluitend per spoor bereikbaar is. Het landschap is hier adembenemend: links de Grote Oceaan, rechts glooiende heuvels met herten die slechts even opkijken als de trein passeert. Soms moet de trein hier noodgedwongen enige tijd halt houden, als er op de langs het spoor gelegen luchtmachtbasis Vandenberg een raket wordt gelanceerd.

In de zandduinen ten noorden van de immense luchtmachtbasis nam regisseur Cecil B. Demille in 1923 de film The Ten Commendments op. Hij liet hier een Egyptische stad bouwen omdat dat goedkoper was dan 550.000 kilo hout, 21,4 ton sfinxen, 20.000 acteurs en 3000 dieren naar een set in Noord-Afrika te verschepen. De ondergestoven lokatie is enkele jaren geleden met behulp van radar teruggevonden, alleen het puntje van een piramide stak nog boven het zand uit. Serieuze plannen om de filmstad uit te graven zijn er niet: de houten set zou de elementen waarschijnlijk niet lang doorstaan.

De volgende ochtend ligt de temperatuur zo'n twintig graden lager en is het landschap wit van de sneeuw. Wie op tijd wil zijn om de heilige berg Mount Shasta te aanschouwen, moet rond zeven uur opstaan. Voor de indianen gold de majestueuze berg met eeuwige sneeuw als een van de `energiepunten' van de wereld. Tegenwoordig is de berg een heiligdom voor eigentijdse hippies.

In Oregon wordt het landschap ruig. In de eindeloze wetlands bij Klamath Lake, een van de belangrijkste vogelgebieden van Noord-Amerika, huist de complete bevolking van de vogelgids, van ordinaire eenden tot sneeuwganzen en visarenden. In het Cascade Range gebergte beweegt de trein zich in slakkengang tussen metershoge sneeuwwanden door. De schoonheid van de natuur is adembenemend. Voor de schaarse bewoners van het gebergte is het leven minder idyllisch: een flink deel van het jaar zijn ze in de weer om niet ingesneeuwd te raken. Het leven is zwaar hier, getuigt een deur van een fourwheeldrive die hoog in een boom bungelt.

De traject van Eugene tot Portland is het minst interessante deel van de reis. Het landschap is plat, bruin, lelijk, lusteloos en kaal en wordt slechts gevuld door verveloze nederzettingen en vuile schapen. Gelukkig begint aan boord van de Coast Starlight de Champagne-proeverij.

We passeren nog enkele plaatsen met veelbelovende namen als Vancouver (niet het Canadese Vancouver), Olympia en Centralia, oorden die bij nadere inspectie niet groter zijn dan pakweg Bodegraven en die uitsluitend lijken te bestaan wegens het feit dat de Coast Starlight er om volslagen duistere redenen stopt. Na een stop van enkele minuten worden we uitgezwaaid als betrof het het vertrek van oude vrienden.

Na 35 uur komen we aan in avondlijk Seattle. We schudden het treinpersoneel wederom de hand, Henry speelt een laatste song. `Nice to have met you, guys'.