Even het geheugen opfrissen

Het was een tweekoloms bericht en stond in mei 1987 in een landelijk ochtendblad. De kwintessens luidde dat voor toenmalig Sovjet-leider Michael Gorbatsjov de Muur geen conditio sine qua non was. Twee jaar later, in de zomer van 1989, begon het Oost-Europese communisme scheuren te vertonen en in november van dat jaar viel de Muur. ,,Niemand zag het aankomen'', aldus Elsevier in een artikel over `De laatste rode zomer'. Maar alles is een reactie op iets wat gebeurd is en dat tweekoloms bericht had een schitterend aanknopingspunt kunnen zijn voor een verhaal over wat zich tussen mei '87 en de zomer van '89 (binnenskamers) heeft afgespeeld achter het IJzeren Gordijn.

In plaats daarvan doet het verhaal over die laatste rode zomer belegen aan. De desbetreffende krant was destijds te koop op een klein eiland in Griekenland waar volgens Elsevier `geen weg is of er staat een bord langs. Een blauw bord met sterren, veel uitleg over het zoveelste infrastuctuurproject waaraan gewerkt wordt (...) Het geld komt voor de helft uit het rijke deel van de EU'. Het laatste klopt, het eerste (er is geen weg of er staat een bord langs) bepaald niet. Er zijn veel plekken in Griekenland aan te wijzen waar niet gebouwd wordt met geld uit Brussel. Waar, zoals op dat kleine eiland, nog steeds onvoldoende medische verzorging is en waar de zee telkenjare stukken strand opslokt omdat de eilandbewoners geen gehoor vinden in Athene en dus geen (Europees) geld krijgen om op grote schaal golfbrekers aan te brengen. `Hier bouwt Europa', luidt de kop boven het verhaal. `Hier bouwt Europa niet' zou een ander, informatiever verhaal hebben opgeleverd.

Hij maakt pas een jaar deel uit van het kabinet, maar minister Peper lijkt er nu al enigszins genoeg van te hebben. Hij komt, aldus HP/De Tijd, met een waarschuwing aan het adres van de coalitiepartners in de Eerste Kamer om vóór de fusie van Enschede, Hengelo en Borne te stemmen. Doen zij dat niet, dan is het volgens dit blad niet ondenkbaar dat Peper aftreedt. Want wanneer Twentestad sneuvelt, zullen herindelingsplannen rond bijvoorbeeld Eindhoven en Den Haag het ook niet redden en kunnen, vreest Peper, grote problemen niet worden aangepakt. En hij zit er juist om die grote problemen aan te pakken, dat is zijn drive.

Minister Jan Pronk heeft ook `nog echt die drive' zegt het CDA-Kamerlid Hans Hillen in HP/De Tijd dat aandacht besteed aan de mogelijke overstap van het PvdA-Kamerlid Marjet van Zuijlen naar de ambtenarij. Hillen heeft er weinig goede woorden voor over. Nee, dan Jan Pronk. Het had de auteur van het artikel niet misstaan fijntjes op te merken dat nog niet zo lang geleden diezelfde Jan Pronk hengelde naar een Europese post in Kosovo. Dat Jan Pronk, de politieke duivelskunstenaar, eigenlijk hengelt naar elke post.

De hoofdredacteur van De Groene Amsterdammer en lid van het Republikeins Genootschap, M. van Amerongen, mag met recht een journalistieke duivelskunstenaar worden genoemd. Er zijn weinig onderwerpen waar hij zijn licht niet over laat schijnen maar dat hij dat uitgerekend deze week niet doet over de nieuwe vriendin (en vooral haar vader) van de kroonprins is jammer. De Groene hoopt dat het een `politiek-correcte familie' betreft. Geen enkel lid van de toenmalige junta kan, althans in ogen van fatsoenlijke mensen, bogen op `politiek-correct' gedrag. De duizenden verdwijningen, de moorden, de verwoeste levens: er is geen lid van de junta die kan zeggen: `maar daar was ik niet verantwoordelijk voor'. Door toe te treden wèrd elk lid verantwoordelijk voor de `vuile oorlog'.

In VN komt de vraag aan de orde of `kinderen altijd moeten boeten voor fouten die hun ouders hebben gemaakt'. Nee, zegt de goegemeente, Maxima Zorreguieta hoeft niet te boeten voor de politieke keuze van haar vader. Hoe zou diezelfde goegemeente reageren wanneer zij Maxima Videla zou heten?