Een weinig vrolijke episode uit de historie

Martin Luther King sprak van `The genocide of some 50-100 million African men, women and children' en noemde het tot slavernij brengen van miljoenen anderen `The Black Holocaust'. Wie Kurá Hulanda in Willemstad (Curaçao) bezoekt, treft zijn uitspraak in grote letters aan bij de ingang van het slavenmuseum. Twee pilaren, verbonden door een zware balk, trekken in het museum onmiddellijk de aandacht. Aan dit gevaarte, voorzien van een koperen schoolbel, werden lijfeigenen opgehangen en afgeranseld wanneer ze in de ogen van hun eigenaren ongehoorzaam waren geweest.

Naast de pilaren staat een hut, waar zieke of gegeselde horigen werden behandeld. Er is ook een compleet ingericht slavenwoninkje te zien. De verschrikkingen van het slavenbestaan worden aanschouwelijk gemaakt met boeien en martelwerktuigen die aan de muur hangen. En vallen, waarmee Afrikanen werden gevangen. Beneden komt de bezoeker terecht in het ruim van een echt slavenschip. Het plafond is laag; een slaaf had minder plaats dan een man in een doodskist, zegt de begeleidende tekst van Eric Williams uit Kapitalisme en Slavernij (1944). De overtocht van Afrika naar Europa of Amerika duurde soms tien weken.

Het slavenmuseum – Kurá Hulanda ligt aan de St. Anna Baai op een voormalige werf, die eens een slavenplein was – geeft met prenten, documenten en teksten een beeld van de geschiedenis van de intercontinentale slavenhandel. Deze vorm van slavenhandel begon in 1441, toen een Portugese prins boten naar Afrika zond om goud te zoeken, aldus een tekst in het museum. ,,Ze vonden echter slaven, een reeds zeer bekend maar ook erg duur gemak voor Europa, daar de Moren het alleenrecht hadden op deze handel''.

Het op 20 april dit jaar geopende museum Kurá Hulanda (letterlijk Erf Holland) is een initiatief van Jacob Gelt Dekker, wiens joodse vader zijn eerste vrouw en kinderen in de Tweede Wereldoorlog verloor. De filantroop Dekker (51 jaar) ondersteunt kunstuitingen, musea en tentoonstellingen. Hij stak tien miljoen gulden in Kurá Hulanda, inclusief het nabij gelegen conferentiecentrum. Het uit de negentiende eeuw daterende complex telt twaalf gebouwen. Niet alles verwijst naar de schandvlek van het slavendom. Het vroegere restaurant, E Gai, is ingericht als studeerkamer van Darwin. Er zijn onder meer oude fotocamera's, een reisapotheek en een reissecretaire te zien, naast fossielen, schedels en van been gemaakte kunstvoorwerpen die zijn gevonden in onder andere Olduvai Gorge in Tanzania, de mogelijke bakermat van de mensheid.

De voormalige slavenkwartieren bevatten verder een aantal vitrines met kunstvoorwerpen uit de rijken van Ghana, Mali en Songhay. Voorwerpen van 500 vóór de Christelijke jaartelling tot heden. Kinderen kunnen in het museum Afrikaanse muziekinstrumenten bespelen, trappen van boomstammen beklimmen en plaats nemen in een boot. In een gang wordt een film over Afrikaanse dieren gedraaid. ,,Curaçao heeft er een topattractie bij gekregen'', schreef het dagblad Amigoe bij de feestelijke opening van Kurá Hulanda. Maar wel gewijd aan een weinig vrolijk makende episode uit ook de Nederlandse geschiedenis.

Kurá Hulanda, Klipstraat 9, Willemstad (Curaçao). Tel: 0059994621400. Open: ma t/m za van 10-17u. Entree: ƒ10 voor volw., ƒ5 voor kinderen. Bewoners van Curaçao betalen de halve entreeprijs. Website: www.kurá hulanda.com