De Space Marines zijn tof

Enge elfen, genetisch gemanipuleerde superwezens en andere afschrikwekkende monsters bevolken de wereld van Warhammer. Vooral jongens spelen dit oorlogzuchtige en ingewikkelde spel.

De Dark Eldars hebben de slag gewonnen. En dat terwijl hun tegenstanders, de Space Marines, groter en sterker zijn, harnassen dragen en ook nog eens betere wapens hebben. Maar de speler die de Dark Eldars aanvoerde had een betere hand bij het gooien van de dobbelstenen en kon daarom zijn superieure tegenstander overwinnen.

De Space Marines en de Dark Eldars zijn slechts enkele van de vele wezens die de wereld van Warhammer bevolken. Warhammer is een spel dat elementen van Risk en Stratego in zich heeft en zich afspeelt in een Tolkienachtige wereld waar het altijd oorlog is. Twee of meer spelers zijn aanvoerders van legers die oorlog tegen elkaar voeren. Dobbelstenen bepalen of er raak wordt geschoten en in een tweede gooi of de schoten fataal zijn. Het is de bedoeling dat er zoveel mogelijk punten worden behaald (= tegenstanders uitgeschakeld) of terrein wordt veroverd. Van te voren wordt tussen de spelers afgesproken wat het doel is.

In de Warhammerwinkel, de Games Workshop in Amsterdam, legt medewerker Martijn Eebes – 25 jaar en al dertien jaar fervent Warhammerspeler – enthousiast de basisprincipes van het spel uit. Eerder had ik geprobeerd mij door het 112 pagina's tellende `Rulebook' te worstelen, maar dat bracht me alleen maar in verwarring. In het spel zijn zo veel verschillende elementen van belang – diverse wezens met verschillende eigenschappen, de wapens en de harnassen, de samenstelling van het leger, het terrein waarop oorlog wordt gevoerd, de aanwezigheid van monsters en de invloed van magie en psychologie – dat een leek al snel het spoor bijster raakt.

De miniaturen waarmee oorlog wordt gevoerd, vertegenwoordigen ieder een ander Warhammerwezen. Martijn Eebes vertelt dat de Space Marines genetisch gemanipuleerde menselijke superwezens zijn, 2 à 3 meter lang met twee harten en drie longen. Omdat ze menselijk zijn, zijn ze in principe nobel. In tegenstelling tot de Dark Eldars, een soort elven ,,die heel gemeen zijn, het liefst mensen als slaven gevangennemen om enge dingen mee te doen, ze bewerken met kaasschaven ofzo.''

Warhammer is zo'n twintig jaar geleden bedacht in Engeland. Er zijn twee verschillende basisspelen. Het oorspronkelijke fantasy-Warhammer speelt zich af in een sprookjesachtige oude wereld vol ridders, elfen en dwergen. En Warhammer 40.000 dat in het heelal in het 41ste eeuw millennium, waar futuristische wezens als de Space Marines de dienst uitmaken. Warhammer 40.000 (40k voor ingewijden) is het meest populair onder de Warhammerfanaten, vooral jongens tussen de 12 en de 20.

Er zijn wereldwijd meer dan 200 Games Workshops, de winkel waar het allemaal om Warhammer draait. De voertaal is Engels. Op gezette tijden, die in elke Games Workshop dezelfde zijn, worden zogenoemde `battles' gespeeld. Zo kunnen spelers met hun leger op donderdag een willekeurige Warhammerwinkel binnenstappen om een Warhammer 40k battle te spelen, of op woensdag voor de fantasy-versie. Verder wordt het spel er aan nieuwe spelers uitgelegd.

Jos Wijnhold, manager van de Games Workshop in Amsterdam, noemt het spel `nogal agressief'. En er zullen mensen zijn die het niet `opvoedkundig verantwoord' vinden. Maar Wijnhold merkt dat ouders die dat denken snel bijdraaien wanneer ze de kinderen zien spelen. Wijnhold: ,,Het sociale element is erg belangrijk. Computerspelletjes zijn ook vaak agressief, maar dan zit je in je eentje achter zo'n beeldscherm. Hier spelen kinderen samen en ze moeten veel met elkaar communiceren. Elke stap die gezet wordt, moet worden uitgelegd omdat uit de zetten alleen niet duidelijk is wat een speler doet.''

Voor Warhammerliefhebbers is niet alleen het spel belangrijk. Wijnhold spreekt liever van een hobby. Een belangrijk onderdeel is het verzamelen, in elkaar zetten en verven van de poppetjes, de miniaturen. Het is geen goedkope hobby, een basispakket kost al snel ƒ150, voor een miniatuur ben je afhankelijk van de soort zo'n tien gulden per stuk kwijt en als je een tank of een groot monster wilt aanschaffen moet je ten minste vijftig gulden neertellen. Omdat het verven van de zeer gedetailleerde poppetjes niet eenvoudig is, worden er – gratis – verflessen gegeven in de Games Workshop.

Ander belangrijk onderdeel van deze hobby zijn de verhalen over de Warhammerwereld en zijn bewoners. Dikke boeken vertellen over de geschiedenis van deze fantasiewereld. Elke maand komt het tijdschrift White Dwarf uit en er zijn stripboeken en romans met Warhammer als onderwerp. Voor veel liefhebbers zijn de verhalen en het modelbouwen belangrijker dan het spel zelf.

Games Workshop, Van Oldenbarnevelt plaats 452, Rotterdam. 010-2800268.

Rokin 36, Amsterdam. 020-6223863.