Basisvorming scholieren schiet tekort

De basisvorming in het voortgezet onderwijs is maar zeer gedeeltelijk van de grond gekomen. Van een gelijk onderwijsaanbod op alle schooltypen is geen sprake.

Dit concluderen onderzoekers van de Rijksuniversiteit Groningen en de Universiteit Twente. In zes rapporten hebben zij de resultaten neergelegd van een grootscheepse studie naar veranderingen in het voortgezet onderwijs. De rapporten zijn vanmiddag gepresenteerd.

De leerprestaties door toedoen van de basisvorming zijn nauwelijks veranderd; op het vwo zijn ze zelfs iets afgenomen, aldus de onderzoekers. Gelijke kansen voor alle leerlingen zijn nog niet gerealiseerd. En in het voorbereidend beroepsonderwijs laten de algemene vaardigheden veel te wensen over.

De onderzoekers volgden twee groepen van ieder 20.000 leerlingen die in 1989 respectievelijk 1993 hun schoolloopbaan begonnen. Ook gegevens over didactiek en het schoolbeleid zijn bijgehouden.

De invoering van de basisvorming op 1 augustus 1993 had tot doel het voortgezet onderwijs moderner te maken en de samenhang tussen de vakken te verbeteren. Het aantal vakken werd uitgebreid tot vijftien en alle leerlingen zouden hetzelfde gemeenschappelijke programma volgen, met daarnaast een door de school in te richten `vrije ruimte'. Het onderwijs werd sterker gericht op toepassingen en op het aanleren van vaardigheden. Ook zou de basisvorming studie- en beroepskeuze uitstellen.

Van dat laatste is weinig gebleken; het moment van selectie lijkt juist naar voren geschoven. De brede brugklas is op zijn retour. Leerlingen in klas 1 zitten in homogene groepen voor vbo, mavo, havo of vwo, of in `dakpanklassen' met twee schooltypen, bijvoorbeeld mavo en havo. Binnen die niveaus, aldus de onderzoekers, lopen de gehanteerde minimumdoelen uiteen. Het aantal zittenblijvers is sinds de invoering van de basisvorming sterk afgenomen. Daar staat tegenover dat leerlingen vaker dan vroeger overstappen naar een lager schooltype.

Docenten lopen nauwelijks warm voor de onderwijsvernieuwing die de basisvorming met zich meebrengt. Er wordt te weinig samengewerkt en vakkenintegratie is nauwelijks aan de orde.

Oud-staatsecretaris van Onderwijs Wallage zei kort geleden voor het Radio 1-journaal dat de basisvorming ,,te liberaal is ingevoerd'', waardoor de aanpak per school te veel verschilt. Wallage loodste begin jaren negentig de basisvorming door het parlement.

Op 15 september komt de inspectie met een eigen evaluatierapport over de basisvorming.