Rebellen in Congo achter akkoord

Congolese rebellen die strijden tegen de regering van president Laurent Kabila hebben gistermiddag in de Zambiaanse hoofdstad Lusaka het vredesakkoord van 10 juli ondertekend.

Maar ondertekenaars en waarnemers zijn sceptisch over de kansen op vrede.

De eerste fase van het vredesplan gaat vanmiddag om vier uur in wanneer een staakt-het-vuren van kracht wordt tussen het regeringsleger van Laurent Kabila en de twee rebellenbewegingen. De volgende stap moet zijn de formering van een gezamenlijk militair commando dat de wapenstilstand controleert, inventarisatie van posities en vuurkracht van beide partijen en ten slotte een demilitarisering onder leiding van naar schatting 25.000 vredestroepen van de Verenigde Naties en van de Organisatie voor Afrikaanse Eenheid. De laatste fase behelst een politieke overgang met vrije verkiezingen.

Het akkoord was in juli al ondertekend door de presidenten van de zes landen die zijn betrokken bij de oorlog (Congo, Zimbabwe, Namibië, Angola, Rwanda en Oeganda). Begin augustus volgde één van de rebellenbeweging, de Beweging voor de Bevrijding van Congo (MLC), met het onderschrijven van `de vrede van Lusaka'. Maar binnen de andere beweging, de Rally voor Congolese Democratie (RCD) kon men het niet eens worden over wie het akkoord zou ondertekenen. De RCD bestaat uit twee facties, de ene onder leiding van Emile Ilunga, gesteund door Rwanda, de andere geleid door Ernest Wamba dia Wamba, met steun van Oeganda. Het door Zuid-Afrika voorgestelde compromis om alle stichtingsleden van de RCD te laten tekenen vond uiteindelijk gehoor. Gisteren zetten 41 Ilunga-aanhangers hun handtekening en 8 RCD-leden die trouw zijn aan Wamba dia Wamba.

Maar de rebellen van beide facties lieten in reacties op het vredesakkoord scepsis doorklinken over de vredeskansen op langere termijn. Ook in de woorden van Nkosazana Zuma, de Zuid-Afrikaanse minister van Buitenlandse Zaken, klonk voorzichtigheid door. ,,We moeten ervoor zorgen dat dit akkoord werkt en standhoudt', zei zij. De Zambiaanse president Frederick Chiluba maande de rebellen tot discipline en terughoudendheid. ,,De tong is een klein deel van het menselijk lichaam, maar leidt bij onvoorzichtig gebruik tot oorlog'', aldus Chiluba.