Postbode blijft steunpilaar TPG

Beleggers reageerden gisteren teleurgesteld op de halfjaarcijfers van TNT Post Groep. Expressvervoer blijkt kwetsbaar. Post is nog steeds de kurk waar TPG op drijft.

In de wereld van het snelle internationale pakjesvervoer moet om iedere cent marge gebikkeld worden. Die les heeft TNT Post Groep (TPG) inmiddels door schade en schande geleerd. Als het bij de opdrachtgevers even tegenzit, vallen de klappen bij de vervoerders. Minder bedrijvigheid betekent minder expressbestellingen, legere vliegtuigen en magazijnen – kortom, dat kosten niet voldoende kunnen worden terugverdiend. Wie niet in staat is snel zijn capaciteit aan te passen, ziet dat onverbiddelijk terug in de resultaten.

Begin dit jaar was TPG (moeder van PTT Post) nog zó optimistisch over het expressvervoer, dat met 3,5 miljard gulden 40 procent uitmaakt van de concernomzet (afgelopen halfjaar 8,6 miljard gulden). Weliswaar lagen de marges in deze divisie vorig jaar met 4,4 procent nog fors onder de 6 tot 8 procent die als gemiddelde voor de bedrijfstak geldt. Maar dit jaar zou TPG zeker niet onderdoen voor concurrenten, zo liet het analisten weten.

Van die rooskleurige voorspelling is weinig over. Integendeel: de marge op expressactiviteiten is gedaald tot 3,1 procent. Deels is dat te wijten aan een lagere bezetting van vliegtuigen en overslagcentra, deels aan de soort lading die is vervoerd. ,,In zo'n situatie van onderbezetting gaan verkoopmedewerkers lading met een lagere marge aantrekken'', lichtte TPG-voorzitter A. Scheepbouwer gisteren toe. Hoe begrijpelijk ook, Scheepbouwer liet doorschemeren dat deze praktijk snel voorbij moet zijn. TPG wil een sterke positie als hoogwaardig vervoerder van internationale expressbestellingen, niet als prijsvechter in bulkvervoer.

Scheepbouwer maakte gisteren bij de presentatie van de halfjaarcijfers niet veel woorden vuil aan de tegenvallers bij express. Belangrijkste oorzaak was volgens hem de ,,verminderde economische groei in de belangrijke landen in Europa'' in het begin van dit jaar. In mei werd echter een positieve kentering zichtbaar, die direct leidde tot een betere bezetting van het expressnetwerk, en tot hogere marges.

Om de conjunctuurgevoeligheid van de expressdivisie te verkleinen en de marges te verbeteren nam de TPG-leiding in maart bovendien intern maatregelen. Daarin staan een duidelijk accent op ,,internationale expresspakjes met een hoog rendement'' en verbetering van efficiency centraal. De uitbreiding van het Europese distributienet werd op een lager pitje gezet. Zo is bijvoorbeeld de uitlevering van veertien Airbussen over een langere termijn gespreid. Ook hebben in verschillende landen in Europa ,,wijzigingen in het senior management'' plaatsgevonden. Scheepbouwer gaf hierover geen nadere toelichting.

Dat binnen TPG de aandacht weer ligt op betere benutting van de capaciteit en niet op uitbreiding, kan ook worden afgeleid uit het feit dat gisteren nauwelijks is gesproken over mogelijke buitenlandse overnames in het expressvervoer. In Europa is volgens Scheepbouwer voor TPG niet veel meer te halen, met uitzondering van Spanje en de landen in Oost-Europa. En in Scandinavië is TPG weliswaar nauwelijks aanwezig, maar het ziet er weinig mogelijkheden, gezien de sterke positie van de lokale post- en koeriersbedrijven.

Scheepbouwer herhaalde gisteren zijn streven om TPG zo sterk mogelijk te maken op de Europese markt en daarnaast in te zetten op Azië als ,,tweede Europa''. Pas als TPG in die regio's een onaantastbare positie heeft, denkt het klaar te zijn voor de Amerikaanse markt. Belangrijkste reden hiervoor is dat deze markt al volledig is verdeeld tussen TPG's drie belangrijkste concurrenten in internationaal expressvervoer: UPS, FedEx en DHL. Al geruime tijd gaan geruchten dat TPG met één ervan zou samengaan. Scheepbouwer ontkende gisteren formele gesprekken, maar zei ook zo'n ontwikkeling niet uit te sluiten: ,,Het ligt in de lijn der verwachtingen dat het ooit zal gebeuren, maar kennelijk ziet niemand er nu de noodzaak van in.''

Met de overname van het Australische expressbedrijf TNT in 1996 leek PTT Post (toen nog onderdeel van KPN) afscheid te nemen van zijn imago als ambtelijk postbedrijf. De tegenvallers in expressvervoer maken echter eens te meer duidelijk hoe afhankelijk TPG blijft van traditionele postbezorging. Deze divisie (3,9 miljard omzet, 45 procent van het concern) boekte in de eerste helft van 1999 20 procent rendement. Van het bedrijfsresultaat van ruim 1 miljard gulden kan 80 procent op het conto van post worden geschreven, bijna 11 procent komt voor rekening van express en 9 procent is gerealiseerd door de divisie logistiek (toelevering en voorraadbeheer). Ambtenaren heeft TPG niet meer, maar de postbodes zullen nog heel lang de steunpilaren van het bedrijf blijven.