Vrijwel iedereen bracht zijn stem uit

Bijna alle 430.000 Oost-Timorezen die zich hadden laten registreren voor het referendum over de toekomst van hun provincie, hebben gisteren hun stem uitgebracht. Volgens de Verenigde Naties bedroeg het opkomstpercentage 98,6. Hoewel het referendum over het algemeen rustig verliep, vonden drie mensen de dood in nieuw geweld, afkomstig van tegenstanders van onafhankelijkheid. Een van de slachtoffers was een lokale VN-medewerker.

De uitkomst zal niet eerder dan 7 september worden bekendgemaakt. Maar de gevangen leider van de onafhankelijkheidsbeweging CNRT, `Xanana' Gusmão, claimde gisteren op basis van de grote opkomst al de overwinning. De bevolking van de voormalige Portugese kolonie, die in 1976 werd geannexeerd door Indonesië, kon kiezen voor uitgebreide autonomie of, door deze optie af te wijzen, onafhankelijkheid.

Vandaag brachten helikopters van de VN stembussen van de 200 stemlokalen naar de hoofdstad Dili. Tegelijkertijd dreigden pro-Indonesische milities vandaag opnieuw met geweld door het opwerpen van blokkades op wegen. Gedurende enige uren hielden zij een VN-konvooi tegen. Ook controleerden zij de toegang tot het vliegveld. De milities, naar alle waarschijnlijkheid in het leven geroepen door onderdelen van het leger, hebben de afgelopen maanden tijdens een terreurcampagne die aan tientallen mensen het leven heeft gekost, de bevolking onder druk gezet niet te kiezen voor onafhankelijkheid.

Verzoeningsgesprekken tussen voor- en tegenstanders van onafhankelijkheid liepen vandaag vast omdat tegenstanders zeggen dat de VN zich niet neutraal opstellen. Mogelijk worden ze morgen voortgezet.

Na 23 jaar Indonesische overheersing onder Soeharto wijzigde president Habibie in januari van dit jaar onverwachts het tot dan gevoerde beleid door de mogelijkheid te opperen van een referendum. Sindsdien zijn er echter tekenen dat de regering en de strijdkrachten proberen uit te komen onder een op 5 mei dit jaar gesloten overeenkomst tussen Indonesië en Portugal.

Minister van Justitie Muladi zei te twijfelen aan de eerlijkheid van het referendum. Volgens zijn bronnen zouden VN-medewerkers burgers gedwongen hebben voor onafhankelijkheid te stemmen. ,,Als dat zo is, moet opnieuw worden gestemd.'' Maar minister van Buitenlandse Zaken Alatas, die nauw betrokken was bij de tot standkoming van de overeenkomst met Portugal, zei dat de volksraadpleging eerlijk was verlopen.