De Palacio kan grote minderheid van Europees parlement niet overtuigen

Komend Eurocommissaris De Palacio had het gisteren moeilijk tijdens de hoorzitting van het Europees parlement dat haar benoeming moest goedkeuren.

De Spaanse kandidaat-Eurocommissaris Loyola de Palacio is er gisteren tijdens een hoorzitting in het Europees Parlement in Brussel niet in geslaagd alle bezwaren tegen haar benoeming weg te nemen. Een grote parlementaire minderheid van socialisten en groenen vond dat zij niet overtuigend duidelijk had gemaakt dat zij geen verantwoordelijkheid draagt voor een Spaanse miljoenenfraude met Europese subsidies. Die is gepleegd toen zij minister van Landbouw was.

Een meerderheid van conservatieven en liberalen wilde Loyola wel steunen. Op de achtergrond speelde mee dat de socialisten hun definitieve oordeel pas willen geven, nadat overmorgen hun partijgenoot, de Fransman Pascal Lamy, aan de beurt is geweest.

Gisteren vergaderde de commissie voor begrotingscontrole van het parlement speciaal om scherpe vragen aan het adres van Lamy te formuleren. Lamy zou in 1994 als kabinetschef van Delors betrokken zijn geweest bij een besluit om een boete te verlagen voor een Franse firma die had gefraudeerd door op papier boter te leveren aan Rusland maar deze in werkelijkheid naar Polen te sturen.

De Palacio, die als beoogd vice-voorzitter van de Europese Commissie verantwoordelijk wordt voor de betrekkingen met het Europees Parlement, en daarnaast voor transport en energie, reageerde aanvankelijk zeer kortaf op vragen over haar rol in het Spaanse schandaal. Maar naarmate er meer vragen over deze zaak kwamen werd zij uitvoeriger, maar ook zichtbaar meer geërgerd. Zij zei dat zij volgens het Spaanse parlement als minister geen verantwoordelijkheid droeg voor de fraude waarbij ambtenaren van haar departement waren betrokken.

Volgens haar was het beheer van de Europese landbouwsubsidies geen zaak van het Spaanse ministerie van Landbouw, maar van regionale Spaanse regeringen. ,,Men verwijt mij dat ik de politieke verantwoordelijkheid moet dragen. Maar ik heb niets met fraude te maken gehad, nooit'', aldus de kandidaat-Eurocommissaris. Zij zei juist grote aandacht te willen besteden aan fraudebestrijding.

Op de vraag of zij als Europees commissaris haar politieke verantwoordelijkheid zou nemen als zou blijken dat haar ambtenaren fraude hadden gepleegd, zei zij tenslotte :,,Bij een situatie zoals bij de Commissie die is afgetreden, zou ik zelf ontslag nemen.'' Zij doelde op de demissionaire Franse Eurocommissaris Edith Cresson, die door vorig jaar te weigeren om af te treden de crisis met de Europese Commissie onder leiding van Jacques Santer veroorzaakte.

Na drie uur trokken de Europarlementariërs zich achter gesloten deuren terug om gezamenlijke conclusies uit de hoorzetting te trekken. Dat lukte niet. ,,Ik vind dat zij het goed deed. Als het Spaanse parlement haar heeft vrijgesproken, wie zijn wij dan'', zei de Nederlandse CDA-delegatieleidster Hanja Maij-Weggen, die tot de EVP-fractie behoort. De socialist Hannes Swoboda noemde De Palacio op het gebied van transport ,,goed'', haar antwoorden over de betrekkingen van de Commissie met het parlement vond hij ,,bevredigend'', maar haar reacties op vragen over haar rol bij het Spaanse schandaal waren voor hem ,,onbevredigend''. Hij zei dat verder onderzoek nodig was omdat er nog onderzoeken naar de affaire lopen van de Spaanse justitie en van de fraudebestrijding van de Europese Commissie. ,,Wij zeggen vandaag ja noch nee tegen De Palacio'', zei ook de Britse socialist Donnelly.

De Oostenrijkse kandidaat-Eurocommissaris Franz Fischler (Landbouw), die de afgelopen jaren ook al lid was van de Europese Commissie, kreeg gistermiddag wel ruime steun van het parlement. Over de politieke verantwoordelijkheid van Eurocommissarissen zei hij dat Eurocommissarissen niet voor alles verantwoordelijk gesteld kunnen worden. Daarom zou bij de komende hervorming van het ambtenarenapparaat vastgelegd moeten worden welke verantwoordelijkheid directeuren-generaal hebben die onder Eurocommissarissen ressorteren.

Kandidaat-commissaris Erkki Liikanen, ook al lid van de vorige Commissie, was vanmorgen tijdens de hoorzitting onduidelijk over de grenzen van zijn politieke verantwoordelijkheid. Hij zei enerzijds dat hij ,,natuurlijk'' nooit in het Europees Parlement zal zeggen dat niet hij maar een directeur-generaal ergens voor verantwoordelijk is. Maar toen hem als Eurocommissaris voor personeel in de aftredende Commissie gevraagd werd naar de schorsing van de Nederlandse Commissieambtenaar Van Buitenen, verwees hij toch weer naar de directeur-generaal die deze maatregel heeft genomen.

Liikanen zei dat hijzelf verantwoordelijk was voor het openen van disciplinaire procedures tegen de hoogste ambtenaren, maar dat het niveau van Van Buitenen tot de competentie van de directeur-generaal behoorde.