Gevangenen Turkije komen massaal vrij

Het Turkse parlement heeft zaterdag een amnestieregeling aangenomen die naar schatting de helft van de 69.000 gedetineerden die het land kent, op vrije voeten stelt.

Doel van de regeling is mede om de overbevolkte gevangenissen, die de autoriteiten nauwelijks meer onder controle hebben, te ontlasten.

Volgens de Turkse minister van Justitie, Hikmet Sami Türk, kunnen twintig dagen nadat president Demirel de wet heeft getekend en zij gepubliceerd is, 26.538 gedetineerden in vrijheid worden gesteld. De wet is vooral van toepassing op gedetineerden die gevangenisstraffen van minder dan twaalf jaar hebben gekregen.

Uitgesloten van de regelingen zijn gedetineerden die werden veroordeeld voor hoogverraad of separatisme. Hierdoor is de regeling niet van toepassing op aanhangers van de Koerdische Arbeiderspartij (PKK). Vrijdag nam het parlement al een andere wet aan die strafkwijting voor PKK-leden in het vooruitzicht stelt. Voorwaarde is wel dat dezen zich nooit actief met de gewapende strijd hebben bemoeid en een boekje open doen over het reilen en zeilen van de organisatie.

In Turkije is er veel kritiek op de amnestiewet van zaterdag. Zelfs premier Ecevit liet gisteren weten dat hij bepaalde aspecten van de nieuwe regeling ,,niet verteert of moeilijk kan verteren'. ,,Maar uiteindelijk is een overeenkomst uit de bus gekomen, en dat is het belangrijkste van de democratie.'' De kritiek in Turkije richt zich vooral op het feit dat de regeling een groot aantal politici die zich mogelijk misdroegen van strafvervolging ontslaat. Zo hoeft de leider van de ANAP-partij, Mesut Yilmaz, zich niet langer juridisch te verweren tegen beschuldigingen dat hij als premier ingreep bij het afsluiten van staatscontracten om zo zakenvrienden (en zichzelf) te bevoordelen.

Uitgesloten van de regeling is daarentegen Akin Birdal, de Turkse mensenrechtenactivist die een straf van een jaar uitzit omdat hij in een rede pleitte voor een andere aanpak van het Koerdische probleem. Journalisten die in de ogen van de Turkse autoriteiten te ver gingen in hun artikelen over het Koerdische probleem, krijgen wel strafkwijting, maar die is voorwaardelijk. Als ze binnen drie jaar weer over de schreef gaan, wordt de eerdere straf alsnog opgelegd.