Sterfte legionella onderschat

Jaarlijks sterven in Nederland waarschijnlijk tussen de 30 en 450 mensen aan de veteranenziekte, die door de legionellabacterie wordt veroorzaakt. Deze schatting komt vijf tot 75 keer hoger uit dan het officiële dodencijfer van zes dat het Centraal Bureau voor de Statistiek in 1997 registreerde.

Het aantal ziekenhuisopnamen voor veteranenziekte bedroeg in 1997 waarschijnlijk 300 tot 1.300. De gezondheidsinspectie hanteert voor 1997 echter het officieel gemelde getal van 47 patiënten.

De hogere sterfte is berekend uit het gegeven dat twee tot acht procent van de bacteriële longontstekingen waarmee mensen in het ziekenhuis worden opgenomen, door legionella wordt veroorzaakt. Het percentage is afkomstig uit onderzoek van deskundigen op het gebied van infectieziekten van het Leids academisch ziekenhuis. Hun resultaat komt overeen met gegevens uit andere West-Europese landen. Het CBS registreerde in 1997 5.568 doden door longontsteking waarbij de ziekteverwekker niet was opgegeven en 95 longontstekingsdoden door bekende bacteriële verwekkers. Met een paar aannames leidt dit tot ongeveer 110 à 450 doden door legionella. Een tweede berekening, op basis van de ongeveer 16.000 jaarlijkse ziekenhuisopnamen wegens longontsteking, bepaalt de geschatte grenzen op 30 tot 450 doden.

De Inspectie voor de Gezondheidszorg noemt het ,,interessante berekeningen waar de inspectie echter niet op af kan gaan, want die vaart op de officiële infectieziekte- en doodsoorzakenregistraties''. Wel zegt de inspectie dat bij de registraties van infectieziekten vaak wordt aangehouden dat de werkelijke ziekteaantallen een factor tien hoger kunnen liggen.

Van de meeste longontstekingen wordt de ziekteverwekker nooit bekend, omdat een bacteriekweek verscheidene dagen vergt. Een arts kan niet met de behandeling wachten op de testuitslag. Die situatie kan veranderen als snellere tests beschikbaar komen, waardoor de kans wordt vergroot dat meteen het juiste antibioticum kan worden voorgeschreven en levens kunnen worden gered.

WETENSCHAP & ONDERWIJS: pagina 45