Kernwapens

In het artikel `Martiale trots in ruste' (Z 21 aug) over Amerika's nucleaire toekomst, staan een paar discutabele zaken. Ten eerste: het vergelijken van de mogelijke uitkomst van een START-3 akkoord, nog 2500 kernwapens voor zowel de Russen en de Amerikanen, als staand `in groot contrast met het totale arsenaal van bijna 70.000 kernkoppen dat in de jaren tachtig stond opgesteld' gaat niet op. In dat laatste aantal ging het niet alleen om strategische, maar ook om tienduizenden tactische kernwapens.

Dan: `kernproeven zijn niet alleen nodig voor het ontwikkelen van nieuwe kernladingen, ze moeten ook worden uitgevoerd om te kijken of de huidige bommen nog wel naar behoren functioneren.' Hierover zijn drie debatten gaande, alle tenderen naar een aanzienlijk genuanceerdere conclusie.

(1) Kernproeven zijn niet nodig voor het ontwikkelen van nieuwe kernladingen, zoals blijkt uit de ontwikkeling van de geleide B61-11 glide bomb, en zoals blijkt uit lopend onderzoek naar kleine fusie-explosies.

(2) Kernproeven zijn niet per se nodig om te kijken of ladingen naar behoren functioneren; een studie uit 1996 van de drie nucleaire laboratoria concludeert dat er tussen 1958 en 1993 in totaal 830 defecten aan kernwapens zijn ontdekt waarvan minder dan 1% tijdens kernproeven, en daarvan dan nog maar een na 1970.

(3) Amerika heeft niet categorisch beloofd na te laten om nieuwe kernwapens te ontwikkelen. Het Congres heeft zich op het standpunt gesteld dat geen nieuwe kernwapens beneden de 5 kTon mogen worden ontwikkeld. Het Congres heeft nimmer gespecificeerd wat `nieuw' is. In juni 1997 zei president Clinton dat het CTBT een `eind zou maken aan de ontwikkeling van geavanceerde nieuwe typen kernwapens'. Dat moet letterlijk worden genomen, wat niet `geavanceerd' heet te zijn mag dus wel.

In het artikel wordt de indruk gewekt dat de VS nu reeds gebonden zijn aan het Comprehensive Test Ban Treaty - dat is niet het geval want het verdrag is door de VS (en China, Rusland, India en Pakistan) niet geratificeerd en het CTBT is helaas überhaupt nog niet van kracht omdat er nog lang niet genoeg handtekeningen binnen zijn. Uiteraard weegt de politieke gebondenheid (hoe kun je immers een geloofwaardig India-, Pakistan- en Irakbeleid voeren?) de Amerikanen wel zwaar. Overigens hebben de drie laboratoria, Sandia, Livermore en Los Alamos, van meet af aan onverzoenlijk gelobbied tegen het CTBT. Zij hebben niet het `Stockpile Stewardship Plan afgekondigd (dat zou helemaal wat moois geweest zijn) maar zij kregen het Science Based Stockpile Stewardship Program als doekje voor het bloeden van het Department of Energy.