Kasparov tegen Chalifman

Iets meer dan twee maanden geleden deed Gari Kasparov zijn eerste zet in een partij die met Kasparoviaanse retoriek werd aangekondigd als een strijd tegen de Wereld. Er werd gesuggereerd dat het wel een supermens moest zijn die het op durfde te nemen tegen de gecombineerde vindingrijkheid van alle schakers ter wereld.

Dat valt wel mee. Als honderdduizend schakers een zet bedenken en volgens het systeem van `meeste stemmen gelden' wordt er een uitgekozen, is die zet dan sterker dan de zet van één expert? Ik drukte hier het Internetadres af waar u uw stem kon uitbrengen en liet de partij verder voor wat hij was.

Maar nu speelt Alexander Chalifman in de finale van het toernooi in Las Vegas en misschien wordt hij wereldkampioen van de FIDE. Opeens krijgt de partij van Kasparov een pikant aspect. Wat Chalifman daarmee te maken heeft, zal straks blijken.

Partijen van een collectief zijn niet altijd wat ze lijken. Als ik het nog niet wist, zou het me duidelijk zijn geworden toen ik lang geleden werd opgebeld door een redacteur van een krant waarvan de lezers een partij speelden tegen de lezers van een Engelse krant. Kon ik een zet voor hen bedenken? ,,Maar jullie hebben toch een eigen schaakmedewerker?'' ,,Onze eigen schaakmedewerker heeft de gewoonte om niet voor drie uur 's middags zijn telefoon aan te sluiten.'' Ik bedacht een zet. We verloren de partij, maar ik heb niet het idee dat het door mij kwam.

Beroemd is een partij die Tigran Petrosian in de tijd dat hij wereldkampioen was, tegen de lezers van het Oost-Duitse tijdschrift Schach speelde. In feite speelde hij tegen een redacteur van dat tijdschrift, Horst Rittner. Die was ook wereldkampioen, in correspondentieschaak. Als ik het me goed herinner werd het remise.

In de partij tussen Kasparov en de wereld wordt de wereld geholpen door een aantal jonge, sterke schakers die de stelling analyseren en een zet voorstellen. Er zijn natuurlijk veel mensen in de wereld die eigenwijs zijn en niet naar de experts willen luisteren, maar die zijn allemaal eigenwijs op hun eigen manier, dus ze krijgen nooit een meerderheid voor hun zet.

Al aan het begin meldde zich een belangrijke kracht in het team van de wereld: de schaakschool die Alexander Chalifman in St. Petersburg had opgericht. De grootmeesters en meesters van de Petersburgse schaakschool deden een beetje laatdunkend over het officiële team van experts. Het waren maar kinderen. Luister naar ons, liet de schaakschool aan de wereld weten.

Al spoedig ging het gerucht dat de Petersburgers niet alleen op hun eigen adres munitie voor het team van de wereld aansleepten, maar ook onder de `kinderen' van de officiële website een spreekbuis hadden gevonden, Irina Krush.

Zij is vijftien jaar, geboren in Odessa en later naar de Verenigde Staten geëmigreerd. In 1998 werd ze vrouwenkampioen van de VS en op de olympiade in Elista haalde ze een heel hoge score.

Is het waar dat ze met St. Petersburg consulteert? St. Petersburg stelde op de tiende zet een venijnig openingsnieuwtje voor. Irina Krush kwam met hetzelfde voorstel. Misschien had ze het zelf bedacht. In ieder geval waren de dagelijkse analyses uit St. Petersburg zo gedetailleerd en uitvoerig, dat Krush en haar collega's er moeilijk aan voorbij konden gaan.

Zou Chalifman zich er zelf ook mee bemoeien? Hij heeft op het ogenblik wel iets beters te doen, zou je kunnen zeggen. Maar aan de andere kant, hij heeft een hekel aan Kasparov en er hoeft maar eens in de twee dagen een zet bedacht te worden. Ik denk dat hij wel de vinger aan de pols houdt.

Er is vaak gesproken over een herenigingsmatch tussen wereldkampioen Kasparov en de wereldkampioen van de FIDE. Een match hebben we nog niet, maar in feite wel een correspondentiepartij van Kasparov tegen de schaakschool van Alexander Chalifman.

Voor wie mee doen of alleen wil kijken, hier de adressen: www.zone.com/kasparov/Home.asp (de officiële pagina van sponsor Microsoft) en www.gmchess.spb.ru (de Petersburgers).

Wit Kasparov-zwart De Wereld

1. e2-e4 c7-c5 2. Pg1-f3 d7-d6 3. Lf1-b5+ Lc8-d7 4. Lb5xd7+ Dd8xd7 5. c2-c4 Pb8-c6 6. Pb1-c3 Pg8-f6 7. 0-0 g7-g6 8. d2-d4 c5xd4 9. Pf3xd4 Lf8-g7 10. Pd4-e2 Tot zover was alles al eerder gespeeld. 10...Dd7-e6 Een nieuwe zet, afkomstig uit St. Petersburg. De strijd wordt verscherpt. Zwart krijgt twee pionnen voor een kwaliteit. 11. Pc3-d5 De6xe4 12. Pd5-c7+ Ke8-d7 13. Pc7xa8 De4xc4 14. Pa8-b6+ a7xb6 15. Pe2-c3 Th8-a8 16. a2-a4 Pf6-e4 17. Pc3xe4 Dc4xe4 18. Dd1-b3 f7-f5 19. Lc1-g5 De4-b4 20. Db3-f7 Lg7-e5 21. h2-h3 Ta8xa4 22. Ta1xa4 Db4xa4 23. Df7xh7 Le5xb2 24. Dh7xg6 Da4-e4 25. Dg6-f7 Lb2-d4 26. Df7-b3 f5-f4 27. Db3-f7 Ld4-e5 28. h3-h4 b6-b5 29. h4-h5 De4-c4 30. Df7-f5+ Dc4-e6 31. Df5xe6+ Kd7xe6 32. g2-g3 f4xg3 33. f2xg3 b5-b4

Zo stond het afgelopen donderdag. Het is nog steeds spannend. De Petersburgse schaakschool verwacht dat het remise zal worden.

Misschien blijkt morgen dat Vladimir Akopian de nieuwe wereldkampioen is. Voordat Chalifman dan weer uit het nieuws verdwijnt, wil ik toch graag iets moois van hem laten zien. Het is een van de zes partijen die Jan Timman twee jaar geleden in zijn Teleac-cursus besprak.

Wit Almasi-zwart Chalifman, Ubeda 1997

1. e2-e4 e7-e5 2. Pg1-f3 Pb8-c6 3. Lf1-b5 a7-a6 4. Lb5-a4 Pg8-f6 5. 0-0 Lf8-e7 6. Tf1-e1 b7-b5 7. La4-b3 0-0 8. c2-c3 d7-d5 9. e4xd5 Pf6xd5 10. Pf3xe5 Pc6xe5 11. Te1xe5 c7-c6 12. d2-d3 Le7-d6 13. Te5-e1 Dd8-h4 14. g2-g3 Dh4-h3 15. Te1-e4 Dh3-d7 16. Pb1-d2 Lc8-b7 17. Dd1-f1 c6-c5 18. Te4-e1 Kg8-h8 19. a2-a4 Pd5-f4 Dat was toen een nieuwe zet. Een jaar eerder had Sokolov tegen Ivantsjoek minder sterk 19...f5 gespeeld. 20. Pd2-e4 Pf4-h3+ 21. Kg1-h1 c5-c4 22. d3xc4 Ph3xf2+ 23. Df1xf2 f7-f5 24. Df2-d4 Timman beval 24. Le3 aan, al vond hij dat zwart ook dan beter zou staan. 24...f5xe4 25. Lc1-e3 Dd7-h3 Mooi gespeeld. Eerst een loperoffer. 26. Dd4xd6

26...Tf8-f2 En dan een torenoffer, alles om de diagonaal van Lb7 te openen. 27. Le3xf2 e4-e3+ 28. Dd6-d5 Lb7xd5+ 29. c4xd5 e3xf2 30. Te1-f1 Ta8-f8 31. a4xb5 Dh3-g4 32. Kh1-g2 Dg4-f3+ 33. Kg2-h3 Tf8-f5 34. Ta1-a4 Tf5-h5+ 35. Ta4-h4 Th5xh4+ 36. Kh3xh4 Df3-e2 Wit gaf op.