Dilemma voor asielhelpers

Vluchtelingenwerk moet bezuinigen. Het bestuur wil banen schrappen en bezuinigen op diensten aan asielzoekers. Kritische leden vinden dat het bestuur honorarium moet inleveren.

Op de jaarvergadering van Vluchtelingenwerk komende maand zullen de gemoederen hoog oplopen. Na decennia van groei ten dienste van asielzoekers, moet het mes in de eigen organisatie. En dat doet pijn. Niet alleen bij de tientallen personeelsleden die hun baan bedreigd zien. Ook bij de duizenden vrijwilligers die straks moeten toezien hoe Vluchtelingenwerk, hún Vluchtelingenwerk, niet langer in staat zal zijn de diensten te leveren die ze gewend is te leveren.

Tegenvallende inkomsten van het ministerie van Justitie en de Postcodeloterij dwingen het bestuur miljoenen te bezuinigen, zo werd gisteren duidelijk. Het bestuur stelt de verenigingsraad voor banen te schrappen, te bezuinigen op dienstverlening aan asielzoekers in de centra en te korten op gelden voor gezinshereniging – dat hakt er in.

Maar de voor het bestuur meest pijnlijke ingreep blijft in de voorstellen achterwege: afschaffing van de omstreden honorering voor datzelfde bestuur. Vluchtelingenwerk blijft volgens de voorstellen voorlopig 3 tot 3,5 ton betalen aan onkosten en honoraria voor de zeven bestuursleden.

Kritische leden van de vereningsraad laten weten de kwestie van de bestuursvergoeding aan de orde te zullen stellen op de komende vergadering. ,,Het wordt zo langzamerhand een vast ritueel'', aldus een van hen. De kwestie heeft een beladen geschiedenis. Het bestuur, destijds onder leiding van Jan Nico Scholten, was in 1992 begonnen voor zijn werk zo'n 400.000 gulden in rekening te brengen – voor onkosten en vooral honoraria. Dat was in de periode dat een spectaculaire groei van het aantal asielzoekers de organisatie onder druk zette en het bestuur de directie regelmatig te hulp moest schieten.

Op dat moment had niemand daar problemen mee. Maar toen het bestuur zich intensief met directiewerk bleef bemoeien en de honoraria bleef ontvangen nadat Vluchtelingenwerk in rustiger vaarwater terecht was gekomen, ontstond er ongenoegen. Amnesty International, Stichting Vluchteling-Studenten UAF en Stichting Oecumische Hulp (SOH), organisaties die tot de oprichters van Vluchtelingenwerk behoren, bekritiseerden de regeling achter de schermen. Vluchtelingenwerk profileert zich als vrijwilligersorganisatie en moet het bestuurswerk door vrijwilligers laten doen, zo luidde kortweg hun bezwaar. De bestuursleden van, bijvoorbeeld, Amnesty zijn ook onbezoldigd.

Het boek `Het Zout der Aarde', dat auteur Chris van Esterik afgelopen jaar publiceerde ter gelegenheid van het 50-jarig bestaan van UAF, bracht het geschil in de openbaarheid.

Adjunct-directeur Eduard Nazarski van Vluchtelingenwerk wijst er op dat een onafhankelijke commissie tot de conclusie is gekomen dat de vergoeding voor het bestuur geheel volgens de regels verloopt en de instemming heeft van de vereniging. Goede bestuurders krijg je niet zonder een beloning, aldus Nazarski. De commissie die eerder de bestuurskosten onder de loep nam, komt nog voor de vergadering volgende maand met een advies. Nazarski wil daar niet op vooruitlopen. ,,Alle posten staan ter discussie, ook die voor het bestuur. Maar die discussie moet wel binnen de vereiging worden gevoerd, niet in de pers.''

De critici van de bestuursvergoeding zien een nieuwe kans. Jacques Willemse van SOH, lid van de verenigingsraad: ,,De vraag is waar je de pijn het beste kunt lijden.'' Het bestuurshonorarium is volgens hem een geschikte post. ,,Dat doet weinig pijn.''