Uitgever schrijft Elsschot-biografie

Uitgever Vic van de Reijt gaat een biografie over Willem Elsschot schrijven. Van de Reijt verzorgde zes jaar geleden al de uitgave van Elsschots Brieven en is een van de oprichters van het Willem Elsschot Genootschap dat begin deze zomer het levenslicht zag. ``Sinds het onderzoek voor die brieveneditie weet ik hoeveel materiaal er is, maar ik durfde me nooit als biograaf op te werpen. De laatste jaren zijn er steeds meer documenten over Elsschot boven water gekomen, zowel over zijn persoonlijk als over zijn zakelijk leven.''

Wanneer zijn biografie af is, kan de directeur van uitgeverij Nijgh & Van Ditmar nog niet zeggen. Van de Reijt: ``Ik ga proberen me een jaar vrij te maken voor het onderzoek dat er nog ligt, maar wanneer dat lukt is nog niet duidelijk. Het schrijfwerk wil ik dan in mijn vrije tijd doen. Het boek mag in omvang eigenlijk niet de dikte van Elsschots grootste roman overtreffen. Veel biografieën in Nederland zijn veel te dik en erg formalistisch. Ik wil geen boek met honderden voetnoten schrijven.'' Over Elsschot verschenen tot nu toe alleen enkele korte monografieën.

Van de Reijt zegt een goed contact met de familie te hebben. ``Dat komt mede door het werk van het genootschap. We proberen de nalatenschap van Elsschot zoveel mogelijk intact en openbaar te houden.'' In mei werd de vereniging opgericht toen enkele kleinzoons, klaarblijkelijk behept met het zakelijk instinct van hun grootvader, een deel van hun erfenis dreigden te veilen. Per kort geding wist Elsschots dochter Ina de Ridder dat te voorkomen.

Om de conserverende plannen van het genootschap uit te kunnen voeren willen Van de Reijt en voorzitter-secretaris Cyriel van Tilborgh de komende weken via advertenties in Nederland veel leden werven. Voor 75 euro (165 gulden) krijgen die als welkomstgeschenk de door Van de Reijt bezorgde Brieven, het boek van Ina de Ridder over haar vader en de eerste uitgave die onder auspiciën van het genootschap verschijnt: de onlangs ontdekte briefwisseling met Jan Villerius. Volgend jaar zal uitgeverij Querido met steun van het genootschap een selectie uit de correspondentie tussen Elsschot en zijn uitgever publiceren.

Consumentenbond wil af van vaste boekenprijs

De Nederlandse boekverkopersbond wil snel een goed gesprek met de Consumentenbond. Die keerde zich deze week tegen de vaste prijs voor Nederlandse boeken, nadat was gebleken dat een toptien van veelverkochte titels zestien procent goedkoper verkrijgbaar is bij een Belgisch internetbedrijf. In België geldt de vaste boekenprijs niet en voor importboeken geldt al twee jaar geen vaste prijs meer.

Volgens woordvoerder Noortje van Zanten is de Consumentenbond al langer ontevreden met de vaste boekenprijs. ``Wij zijn in augustus op het internet gaan kijken hoeveel bepaalde boeken kostten. Dat bleek veel te schelen, wat voor ons eigenlijk de druppel was.'' De bond heeft staatssecretaris Van der Ploeg (Cultuur) en minister Jorritsma per brief verzocht de vaste boekenprijs af te schaffen. Van der Ploeg heeft zich kort na zijn aantreden al kritisch uitgelaten over de prijsbinding, wat in de boekenwereld veel opschudding veroorzaakte.

Volgens secretaris Arie Doeser van de Nederlandse Boekverkopersbond geeft de comsumentenorganisatie eenzijdige informatie. ``Zij hebben tien boeken besteld. Als je zoals de meeste mensen een enkel boek wil hebben, ben je verhoudingsgewijs veel meer geld kwijt aan bezorgingskosten. Bovendien weet men allang dat boeken in België soms goedkoper kunnen zijn. Ik zie niet waarom dat nu als argument wordt gebruikt om de vaste prijs te ondermijnen. Waarschijnlijk zaten Proxis, een bedrijf dat op sterven na dood is, en de Consumentenbond verlegen om wat publiciteit.'' Bij een test van het vakblad Boekblad bleek vorig jaar overigens dat de Proxis-klant weliswaar weinig betaalt, maar tevens twaalf dagen op zijn boek moet wachten.

Van Zanten ontkent dat er sprake zou zijn van een `opzetje' van haar bond en de internetboekwinkel. ``Dat is een flauwe aantijging. Wij vrezen dat er een tweedeling ontstaat tussen consumenten die met het internet overweg kunnen en dus goedkoper boeken bestellen en anderen die dat niet kunnen. Dat is niet eerlijk. Bovendien betwijfelen wij of die vaste prijs wel zo goed is voor de Nederlandse boekenbranche. Men zegt dat daardoor duurdere en relatief moeilijk verkopende boeken toch geproduceerd kunnen worden. De consument wil echter vooral bestsellers. Als niemand die dure boeken koopt, kun je je ook afvragen of ze wel zo prachtig zijn.''

Coppens & Frenks gaat voorlopig nog door

De liefhebbers van Luigi Pirandello moeten voorlopig nog wachten op het veertiende deel van het verzameld werk van de Italiaanse schijver. Het naakte leven zal waarschijnlijk pas begin volgende zomer in de winkel liggen, volgens uitgeverij Coppens & Frenks. Daarna moeten nog twee delen volgen. De in fraaie uitgaven van relatief onbekende buitenlandse auteurs gespecialiseerde uitgeverij heeft op het moment geen geld voor het boek.

Vertaler August Willemsen liet zich onlangs op de radio ontvallen dat Coppens & Frenks binnenkort zou ophouden te bestaan, maar zo ver is het volgens G. Coppens nog niet. ``Voorlopig gaan we nog even door. Dit najaar publiceren we de roman Het zwarte bloed van de Franse schrijver Louis Guillon. dat is vergelijkbaar met een goede Céline, het komt ook uit dezelfde tijd. Begin november komt waarschijnlijk een bundel van Guy de Maupassant uit.''

Aan de hand van de verkopen van die boeken bekijkt de uitgeverij met de papierrekening in de hand wat de volgende titel kan zijn. ``Zo gaat het de laatste jaren steeds'', zegt Coppens. ``Het gaat wel een stuk moeilijker dan tien jaar geleden. We worden overwoekerd door de publiciteitsmachines van andere uitgevers. Ons probleem is dat mensen bijna alleen nog naar de toptien kijken. De impact van een juichende recensie in de krant is veel minder. Die krijgen we nog steeds, maar het haalt steeds minder uit. We steunen steeds meer op subsidiegevers als de Franse en Spaanse overheid.''

    • Arjen Fortuin