Stinkbom in Theater

In de bus van Bussum naar Naarden lag een aardig ding. Het waren twee brillen achter elkaar gemonteerd, of twee kijkertjes naast elkaar gemonteerd. Keek je erdoor, dan zag je alles ver weg. Draaide je hem om, dan zag je alles dichtbij. Draaide je aan een schroefje, dan zag je andere dingen. Ik zag bijvoorbeeld in die bus hoe ik de bus instapte en daar de verrekijker vond. Dat was net gebeurd! Ik draaide de kijker om. Nu zag ik hoe een auto zich ter hoogte van mijn zitplaats in de bus boorde. Dat ging straks gebeuren. Ik stapte natuurlijk uit zo snel ik kon. De bus reed door en ik zag de auto die hem zou rammen, driftig achter hem aan sjezen. Deze verrekijker kon de toekomst zien.

Die avond zat ik in Amsterdam in een café aan de Nes, omdat ik pas 1 september thuis mag komen van mijn fietstocht. Achter de deur naar een theaterzaal hoorde ik theatergedruis. Ik richtte mijn kijker op de deur en zag hoe een paniekerige horde mensen hoestend en proestend de zaal uitstroomde. Ik kan wel helder de toekomst zien, maar nog niet horen of ruiken. Vele vluchtende mensen hielden hun mond open om te gillen en hun neus dicht om niet te ruiken. Politieagenten stormden het Nescafé binnen. Wat was er gebeurd?

Om te weten wat er is gebeurd, leze men de krant. Ik zocht en vond een krantenstand, en keek door mijn kijker naar de uitgestalde kranten van een dag na het theaterincident. Het stond gelukkig op de voorpagina: ,,Stinkbom in Theater. De Amsterdamse politie heeft de 57-jarige R.F., museumdirecteur te Amsterdam, gearresteerd. F. heeft bekend een stinkbom te hebben gegooid tijdens de voorstelling van Afraid of Red, Yellow and Blue over een gek die twee keer een schilderij in het Stedelijk Museum kapot heeft gesne...'', hier zat de vouw in de krant en kon ik niet verder lezen.

Is het ethisch zulke visies van de toekomst te openbaren? Ontneem ik de mensen niet hun illusie dat zij een vrije wil bezitten? Had ik de chauffeur van de bus niet moeten waarschuwen? Mag ik alle voetbalpools gaan winnen? Moet ik overal in de wereld gaan kijken of er een aardbeving komt? Zullen de mensen mijn voorspellingen wel geloven? Zullen alle geheime diensten mij niet proberen te vermoorden om mijn kijker in handen te krijgen? Kom ik zo nog wel toe aan leven, of word ik net zo verknipt als een fanatiek historicus, maar dan de andere kant op?

Ik weet het antwoord op dit ethische probleem niet, maar ik weet wel hoe dat antwoord zal uitvallen. Want toen ik daarnet mijn kijker op mijn rechterhand richtte, zag ik hoe ik het ding resoluut in de gracht smeet. Bij deze enkele flarden toekomst moet ik het dus laten. Let morgen op het berichtje over de busbotsing, dan ziet u dat ik de waarheid vertel.