Sperna Weiland

Verbaasd heb ik gelezen wat Menno Lievers te zeggen heeft over De mens in de filosofie van de twintigste eeuw van J. Sperna Weiland (Boeken 25.6.99). Wat we nu weten is:

1. dat Lievers voor de vraag `Wat is de mens' een gezaghebbend antwoord verwacht van vakwetenschappen. Mijn vraag: op grond waarvan zou Lievers op de merkwaardige idee zijn gekomen dat `wetenschap' geen mensenwerk is? (m.a.w. dat de mens niet een meer omvattende term zou zijn dan `wetenschap'?)

2. dat Lievers verwijzingen naar de wereldliteratuur niet verstaat, althans deze (naar Kierkegaard) niet. Dat is minder merkwaardig (dan 1). Een mens kan zijn tijd maar éénmaal uitgeven en wie, gelijk Lievers, met interesse de Angelsaksische literatuur volgt (n.b. 90 procent van de filosofische vakliteratuur) kan niet ook nog Kierkegaard lezen.

3. dat Lievers laat weten dat J. Sperna Weiland: De mens in de filosofie van de twintigste eeuw een informatief boek is, met eruditie geschreven.

Lievers kritiek is tweeledig: een eigen standpunt ontbreekt, de mensbeelden zijn losgemaakt van de wetenschappen. Daarover dit:

1. De auteur verdedigt geen stellingen omdat het niet zijn bedoeling is om stellingen te verdedigen; wat hij wil is, in heldere taal, vertellen wat goede filosofen van de twintigste eeuw over de mens hebben gezegd.

2. Dat de auteur een wijsgerig mensbeeld los van de wetenschappen heeft willen schetsen is een stelling die door het boek zelf wordt weerlegd.

Nawoord Menno Lievers:

Mijn kritiek was genuanceerder dan mevrouw Quené meent. Het uitgangspunt van het boek is dat wijsgerige antropologie het belangrijkste vak in de filosofie is en dat het mogelijk is een wijsgerig mensbeeld te construeren onfhankelijk van de vakwetenschap. Mijn kritiek betreft niet deze opvattingen op zichzelf, maar het feit dat hij ze niet rechtvaardigt. Voorts is onduidelijk wanneer de auteur zijn eigen standpunt weergeeft en wanneer hij een besproken filosoof parafraseert. Van het citaat van Kierkegaard was ik mij bewust, hij had het ontleend aan Kant.