Ridderlijk

Hier kwamen ze dus neer, denk je, bij dit maïsveld met gesubsidieerde bloemetjes, bij dit bord: `biotoopverbeterende akkerranden', op die 17de september 1944. Die duizenden parachutisten, die talloze zweefvliegtuigen met infanteristen, die hele verpletterende luchtkaravaan van zeker driehonderd kilometer lang. En hier werden ze afgemaakt: tegenover de Albert Heijn, bij de serre van restaurant Schoonoord, naast de Gall & Gall en het bloemenhuis `Klimop'.

Wisten deze 10.000 jongens waarin ze terechtkwamen? Nee, maar hun generaals wel. Via het Ultradecoderingssysteem was wel degelijk gemeld dat het ervaren II SS Panzer Korps op 7 september in Arnhem was aangekomen omdat de Duitsers luchtlandingen verwachtten. Het Nederlandse verzet kwam met soortgelijk nieuws. Maar Montgomery zette door, tegen alle waarschuwingen in.

Er is hier gevochten met veel moed der wanhoop, soms ook met merkwaardige ridderlijkheid. Bijvoorbeeld toen het Britse hoofdkwartier naast de brug in brand werd geschoten, met een kelder vol gewonden. De dokters regelden een staakt-het-vuren, de Duitsers werkten zij aan zij met de Engelsen om de gewonden naar buiten te slepen, en vervolgens vocht iedereen gewoon weer door. Of de Britse dominee die vloekend op een Duitse tank afliep: of ze wel wisten dat de pastorie die ze wilden beschieten een Rode-Kruispost was – de tank droop af. Of de Britse parachutisten die zagen hoe Duitse hospiks hun gewonden van een Oosterbeekse straat haalden, zonder enige dekking – bij zoveel moed zwegen hun stenguns.

Van de 10.000 kwamen er ruim 7.000 niet terug.