Pluk ze

Toen de Amerikaanse beurswaakhond, de Securities and Exchange Commission (SEC), in 1986 de grootste boef tot dan toe op de financiële markten pakte, leverde het succes ook een ongewone vraag op. Welke boete moest de SEC opleggen aan Ivan Boesky, de arbitragehandelaar op de Amerikaanse effectenbeurs, die bekende dat hij op grote schaal handel met voorkennis had gepleegd? En die direct nog een andere zwaargewicht erbij lapte: bij zijn handel was hij zo nu en dan geïnstrueerd door tophandelaar Michael Milken van de machtige zakenbank Drexel Burnham Lambert.

De baas van de SEC had een aardige inval. Hij was net weer in Washington geweest, in het Congres, om de begroting van de SEC toe te lichten. Waarom geven wij Boeksy geen boete ter waarde van onze begroting? Zo verdienen de boeven ons geld om boeven te vangen. Zo gezegd, zo gedaan, dat is dan 100 miljoen dollar. Zeg maar de Amerikaanse variant van onze `Pluk ze' wetgeving voor criminelen.

Donderdag kregen de Samenwerkende Elektriciteits Productiebedrijven (Sep) als eerste een geldboete voor monopolistisch gedrag van de Nederlandse Mededingingssautoriteit (NMa). 14 miljoen gulden.

Is de boete een postmoderne variant van het volksgericht waarvoor de media daags tevoren per fax waren uitgenodigd? Voor talrijke overtredingen, in het verkeer en in de fiscale sfeer, zijn de boetes de uitkomst van handige vuistregels en afspraken, die zijn opgedaan in jarenlange ervaring.

Zo niet hier. De begroting van de NMa is 16 miljoen gulden. De Sep is er genadig afgekomen.