Mowlam: IRA houdt zich aan bestand

Noord-Ierse protestanten dreigen naar de rechter te stapen nu de Britse regering gisteren heeft geconcludeerd dat het verboden Ierse Republikeinse Leger (IRA) zich nog steeds aan zijn zelfopgelegde wapenstilstand houdt.

David Trimble, leider van de Ulster Unionist Party (UUP) en kandidaat-leider voor een gemengd zelfbestuur in Noord-Ierland, noemde het besluit ,,zeer teleurstellend en volstrekt krom''. De recente moord op een taxichauffeur in Belfast en de onthulling van een wapensmokkelnet zijn in protestantse ogen het bewijs dat de IRA het bestand schendt. Protestanten en de Britse Conservatieve Partij hadden de regering daarom opgeroepen de vervroegde vrijlating van IRA gevangenen te staken.

Mo Mowlam, de Britse minister voor Noord-Ierland, erkende gisteren dat de IRA de hand had gehad in de moord – de liquidatie van een dissident uit eigen kring – maar oordeelde ook dat er onvoldoende bewijs is dat het bestand als geheel is verbroken. ,,Maar de IRA moet wel weten hoe dicht ik in de buurt ben gekomen van dat oordeel'', aldus Mowlam. Sir Ronnie Flanagan, hoofdcommissaris van de Noord-Ierse politie, zei eerder deze week dat het vaststond dat de IRA verantwoordelijk was voor de moord.

Protestantse politici riepen gisteren opnieuw op tot het ontslag van de ,,ongeloofwaardige'' Mowlam. ,,Als ze de morele moed niet heeft om de IRA aan te pakken, moet ze plaats maken voor iemand die het wel durft'', aldus Jeffrey Donaldson, een UUP-politicus. Hij zei Mowlams beslissing voor het Hooggerechtshof te willen aanvechten omdat ze de in het Goede Vrijdag-akkoord (1998) neergelegde criteria zou hebben geschonden. Dat bepaalt onder meer dat de paramilitaire groepen ,,vreedzame middelen'' moeten hanteren en dat geen van hen zich op ,,geweld mag voorbereiden''.

Komende maand moet het overleg over de vorming van een zelfbestuur worden voortgezet, dat in juli van dit jaar mislukte, vooral door de weigering van de protestanten akkoord te gaan met een door de Britse en Ierse regering voorgesteld compromis. Straf voor de IRA zou de protestanten nu goed uitkomen. Een veroordeling van de IRA zou het katholieke Sinn Féin echter van de onderhandelingstafel hebben gejaagd. Mowlams beslissing wordt daarom uitgelegd als een pragmatische keuze, die voor het moment gewelddadige incidenten negeert om de kans op een deal met de vooralsnog geweldloze republikeinse hoofdstroom zo groot mogelijk te houden.