Frankrijk verlaagt BTW op bouwen drastisch

De Franse politiek worstelt met de verdeling van extra belastinggeld. Vandaag werd bekend dat is gekozen voor een verlaging van de BTW op bouwactiviteiten van 20,6 naar 5,5 procent.

Ook de Franse ministerraad heeft zich vandaag gebogen over het populairste aller problemen: de verdeling van extra belastingopbrengsten. De economische groei heeft bedrijven vorig jaar aan hogere winsten geholpen dan minister van financiën Strauss-Kahn had durven begroten. Het regent sinds een paar dagen bestedingsadviezen, maar premier Jospin probeert de feestvreugde te temmen, net als zijn Nederlandse collega.

Iedereen weet raad, allerlei deelbelangen (de bouw, land- en tuinbouw) willen de BTW op hun producten verlaagd zien, maar gezinnen uit de middenklasse zijn nauwelijks geamuseerd: zij hebben net een gepeperde definitieve aanslag in de bus gekregen. De regering-Jospin, die twee jaar geleden aantrad, beloofde steeds dat er geen lastenverzwaring zou komen, maar maakte een uitzondering voor de (iets meer dan) modalen. Die komen nu van vakantie terug en becijferen hun verlies.

Oud-premier Fabius was deze week de eerste om op het politieke gevaar te wijzen van de mogelijke teleurstelling bij die groep. Links verliest de volgende verkiezingen door te hoge belastingen en premies, was zijn waarschuwing. In bedekte termen zei hij: als wij de beter opgeleide middenklasse, die ons de vorige keer in het zadel heeft geholpen, nu in de steek laten, kunnen zij bij een volgende stembusronde makkelijk naar gematigd rechts uitwijken. Fabius' remedie: verlaag de inkomstenbelasting.

Velen zagen in dit nazomerse initiatief een teken dat Jospin op toenemende concurrentie in eigen kring moet rekenen. Fabius zit opgesloten in de vergulde kooi van het Kamervoorzitterschap en wacht, bevrijd van zijn juridische zorgen na vrijspraak in het besmette bloedproces, op een terugkeer in de grote politiek. In de omgeving van Jospin werd vooral niet gereageerd op Fabius, maar naarmate meer politici zich in het spektakel mengden, moesten de woordvoerders van de premier toegeven dat iets zou gebeuren.

Vóór het ministerieel overleg van vandaag zette minister Dominique Strauss-Kahn gisteren in het dagblad Libération vast zijn vlaggetjes in het zand. Het leest als een verstandig-links verkiezingsmanifest waar de heren Blair en Schröder geen moeite mee zouden hebben. Strauss-Kahn: tijdens het linkse bewind in Frankrijk zijn in twee jaar 550.000 banen geschapen. In de vergelijkbare `rechtse' periode-Juppé ('95-'97) waren dat er 125.000 en onder premier Balladur ('93-'95) 65.000. Conclusie, ook gericht tot collega minister (van gesubsidieerde banen) Martine Aubry: alleen voortgezette groei helpt mensen aan echt werk. Laten we daar ruimte voor maken.

Michel Rocard zegt, met de belangeloze gestrengheid die een oud-premier past, dat alleen verlagen van de staatsschuld volgende generaties helpt. De Parti Socialiste (thuisbasis van Jospin en Strauss-Kahn) heeft laten weten dat alleen gerichte BTW-verlagingen op hun plaats zijn. De rechtse oppositie kan niet anders doen dan ook belastingverlaging vragen, maar doet spottend over het intra-linkse debat.

Zolang de premier zwijgt, probeert Strauss-Kahn de discussie binnen zijn parameters te houden: verlaging van de belastingen of verlaging van het tekort? Allebei nodig, schreef de minister gistermorgen. Net nu we de voortdurende stijging van de tekorten onder de knie hebben, moeten we de terugdringing daarvan niet laten schieten. En met lagere lasten op arbeid en productiviteit kunnen we, nu we de overheidsuitgaven in de hand hebben, werken aan nieuwe, sociaal verantwoorde economische groei in Europa. Ook de Franse minister van financiën snuift de door technologie gedreven `nieuwe economie' in de wind op.

Later op de dag, nadat steeds meer politici en vakbondsmensen een duit in het zakje hadden gedaan, moest Strauss-Kahn concreter en partijpolitiek correcter worden. Hij had tussen tien en twintig miljard francs (drie en zeven miljard gulden) ruimte voor belastingverlaging. Die zou grotendeels gaan zitten in verlaging van de BTW op bouwactiviteiten, van 20,6 naar 5,5 procent. Dat zou de hele marge opslokken ware het niet dat de aftrek van renovatie van de eigen woning kan vervallen en het zwart werken hopelijk minder wordt. Het tekort en de staatsschuld lijken weer even te moeten wachten. Voor premier Jospin, die in de beslotenheid van zijn ambtspaleisje Hôtel Matignon beslist, lijken de boontjes politiek gedopt.