Athene ziet `nieuwe' relatie met Turkije

,,Na de aardbeving bestaat er een nieuwe werkelijkheid, die wij niet alleen niet over het hoofd kunnen zien, maar die we positief moeten benutten zowel terwille van de Grieks-Turkse betrekkingen als terwille van de Euro-Turkse perspectieven.''

Aldus de Griekse minister van Buitenlandse Zaken Jorgos Papandreou die daarmee speculaties wakker roept dat Athene bij de informele vergadering van EU-ministers op 4 en 5 september bereid zal blijken, het al jaren bestaande Griekse veto tegen EU-subsidies aan Turkije op te heffen. Dat is nog niet toegezegd, maar wel is aangekondigd dat Papandreou zal voorstellen, een buitengewoon plan op te stellen voor royale financiële hulp aan het getroffen Turkije.

De verwachting is dat dit plan het Griekse veto tot een theoretische aangelegenheid zou maken, daar het bedrag van de buitengewone hulpverlening dat van de subsidies ver zou kunnen overtreffen. Het veto zou dan een natuurlijke dood sterven.

De komende dagen zal de socialist Papandreou contact opnemen met de leiders van de andere partijen. De minister moet rekening houden met oppositie binnen zijn eigen partij tegen opheffing van het veto, en natuurlijk ook met de officiële oppositie van de rechtse partij Nieuwe Democratie (ND). Daar zijn echter, als zo vaak, de meningen verdeeld. Oud-premier Mitsotakis en zijn dochter Dora Bakoyanni zijn zonder meer voor opheffing van het veto, ,,dat ons geen voordelen heeft gebracht en ons nodeloos isoleert binnen de EU''. In dezelfde zin spreekt Stefanos Manos zich uit, de gerespecteerde leider van de nieuwe Partij der Liberalen, tevoren uit de ND geroyeerd. En ook de `Alliantie van Links en Vooruitgang' onder Nikos Konstandopoulos.

Oud-ND-leider Miltiadis Evert echter is fel tegen zulk een concessie. ,,Het is onzin de buitenlandse politiek te laten beïnvloeden door een aardbeving.'' Marika Jannakou, voorzitter van de ND-fractie in het Europese parlement, noemt het veto ,,een verouderd wapen'' maar is er op tegen, het buiten werking te stellen zonder tegenprestatie van Turkije's kant. Turkije moet zich bereid verklaren zijn disputen met Athene over de Egeïsche Zee aan het Internationale Hof van Justitie voor te leggen.

De tegenstanders van de politiek van toenadering zijn vooral bangdat Griekenland zich bij de EU-top in Helsinki zal neerleggen bij het streven van de andere veertien, Turkije de status van kandidaatlid te geven.

    • F.G. van Hasselt