Amerikaans onderzoek naar rol Russische mafia

In New York is een juridisch onderzoek op gang gebracht tegen de Bank of New York, naar aanleiding van de beschuldigingen als zou de bank door de Russische mafia zijn misbruikt om miljarden dollars wit te wassen. Het Amerikaanse Congres heeft hoorzittingen aangekondigd voor september.

Het Congres wil opheldering over de vraag of The Bank of New York bewust heeft meegewerkt aan criminele praktijken, en of er IMF-gelden in verkeerde handen zijn beland. De uitbetaling van een tweede tranche van een nieuw IMF-krediet van 4,5 miljard dollar, gepland voor september, wordt met de dag dubieuzer. Daarmee krijgt de zaak in de VS een grote politieke dimensie.

Volgens de Amerikaanse wet zijn banken verplicht geldstortingen van tienduizend dollar en meer te melden en moeten de banken intern een controlesysteem hebben voor stortingen van minder dan tienduizend dollar. De berichten in diverse kranten over het witwassen van vijftien miljard dollar hebben de Amerikaanse en de Britse justitie er gisteren toe gebracht ook na te gaan in hoeverre Russische staatsburgers betrokken zijn geweest bij het transport van zoveel geld. De Bank of New York heeft geen enkel commentaar gegeven op de berichten, maar wel twee werknemers op non-actief gesteld in afwachting van de resultaten van het juridisch onderzoek. Het gaat daarbij volgens Amerikaanse media om een van de vice-presidenten van de bank en om een in Londen werkende employée die getrouwd is met een Russische zakenman en verantwoordelijk is voor transacties van de bank met Oost-Europa.

The New York Times meldde gisteren dat de afdeling Russische Georganiseerde Misdaad van de federale recherche, de FBI, in samenwerking met de politie van New York beslag heeft gelegd op twee rekeningen bij de Bank of New York met een bedrag van twintig miljoen dollar. De rekeningen staan op naam van de firma Benex, die wordt verdacht van banden met de Russische mafia. Via deze twee rekeningen werd volgens The New York Times tussen oktober 1998 en afgelopen maart een bedrag van 4,2 miljard dollar witgewassen.

The Wall Street Journal schreef deze week dat 200 miljoen dollar, afkomstig uit IMF-kredieten voor Rusland, via deze bank en de Republic National Bank in New York zijn witgewassen. Het blad USA Today meldde gisteren dat in totaal tien miljard dollar aan IMF-gelden zijn verdwenen via de twee banken in New York. De twee kranten brengen ,,ten minste vijf'' hoge Russische functionarissen met de zaak in verband. (Reuters, AFP)

Onze correspondent in Moskou tekent hierbij aan: Na een week van stilzwijgen beginnen er zuinige reacties uit Rusland los te komen over de vermeende zwendel met miljarden. De Russische justitie kondigde vandaag een onderzoek aan, maar van opwinding is nauwelijks sprake. Minister van Financiën Michail Kasjanov heeft elke regeringsbetrokkenheid ontkend, en daarmee moest de kous af zijn. De Russische media behandelen de zaak als het zoveelste schandaal, het publiek haalt de schouders op.

De omvang en mogelijke draagwijdte van de witwas-affaire dringt maar langzaam tot Moskou door. De Russische staatsomroep RTR bracht het schandaal (,,mogelijk de grootste witwas-zaak ooit in de Verenigde Staten ontdekt'') gisteravond als een puur Amerikaans probleem. De krant legde uit hoeveel stof het in de VS doet opwaaien, zonder te verwijzen naar de directe lijnen die er volgens publicaties lopen naar de Russische overheid, en Jeltsins dochter Tatjana.

De krant Segodnja maakt het vanmorgen nog bonter, door in te zoomen op de rol van de Amerikaanse vice-president Al Gore (,,Is hij de hoeder van de Russische mafia?'') en zijn intensieve contacten met de opeenvolgende Russische regeringen. Segodnja wijst erop hoe het bankschandaal in de Amerikaanse verkiezingsstrijd tussen democraten en republikeinen wordt uitgespeeld, en gaat voorbij aan de implicaties voor Rusland.

Izvestija slaat een emotionele toon aan: Rusland, zijn zakenlui en leiders zijn in een vuile affaire terecht gekomen, ,,zo vuil dat je na lezing van de beschuldigingen je handen zou willen wassen''. Het is vooral de suggestie dat Rusland een tot op het bot verrot land is, volgens de krant amper geschraagd door feiten, die je doet afvragen: wie zit hier achter? Izvestija speelt de bal terug naar de Amerikaanse helft. ,,Zeker, de Russische elite heeft miljarden dollars het land uit gesmokkeld, maar zoals het nu wordt voorgesteld lijkt iedere Rus een bandiet.''