Toezichthouder: sociale wetten missen hun doel

Wetten die arbeidsongeschiktheid en ziekteverzuim terug hadden moeten dringen, hebben gefaald. De hoofddoelstellingen van de wetgever, minder arbeidsongeschikten en meer werk voor werknemers met een handicap, worden nauwelijks gehaald.

Dat concludeert de toezichthouder in de sociale zekerheid, het CTSV, in een vandaag verschenen rapport.

Volgens het CTSV zijn de doelstellingen van de wet waarmee in 1996 de Ziektewet werd geprivatiseerd, bij lange na niet gehaald. De nieuwe wet diende te leiden tot een daling van het verzuimpercentage met 10 procent. In plaats daarvan steeg het ziekteverzuim met dat percentage.

Ook de wet waarmee in 1993 het aantal WAO'ers fors naar beneden had moeten worden gebracht, heeft niet tot dit resultaat geleid. Aan de daling van het aantal WAO'ers die na de invoering van deze wet werd ingezet, is inmiddels een einde gekomen, zo concludeert het CTSV.

In 1993 was nog 11 procent van de beroepsbevolking arbeidsongeschikt, nu is dat een kleine 10 procent en dit percentage is sinds vorig jaar weer aan het stijgen.

De derde wet die volgens het CTSV niet heeft gewerkt is een uit 1986 stammende regeling waarmee werkgevers kunnen worden verplicht arbeidsgehandicapte werknemers in dienst te nemen. Het percentage gehandicapte werknemers dat werkgevers in dienst hebben is 2 procent, terwijl het wettelijke streefcijfer 5 procent was. Volgens het CTSV doen werkgevers in sterk afnemende mate een beroep op regelingen waarmee arbeidsgehandicapten en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werknemers (weer) aan een baan worden geholpen.

Van de nieuwe Wet op de (Re)ïntegratie van Arbeidsgehandicapten, die beoogt verschillende reïntegratieregelingen te bundelen, verwacht het CTSV niet veel.

Volgens het CTSV worden sociale-verzekeringswetten ook ontdoken. Bijvoorbeeld het verbod voor werkgevers om nieuwe werknemers op ziekteverzuimrisico's te selecteren.

Het CTSV vermoedt dat werkgevers, om dit verbod te omzeilen, hun aandacht verleggen van het beperken van het verzuimrisico met een medische keuring naar het moeilijker te controleren stellen van vragen over de gezondheid van werknemers tijdens de sollicitatieprocedure. Het percentage bedrijven dat dit doet is gestegen van 36 procent in 1998 tot 47 procent in 1999.

Staatssecretaris Hoogervorst (Sociale Zaken) noemt de bevindingen: ,,zorgwekkend''.