Saoedi-Arabië mag zich niet te rijk rekenen

Analisten maken zich zorgen dat de economische hervorming in Saoedi-Arabië wordt vertraagd nu het land door de hoge olieprijs weer veel geld verdient.

Saoedi-Arabië, het grootste olie-exporterende land ter wereld, krijgt dit jaar veel meer inkomsten door het herstel van de olieprijs. Maar het rijk van koning Fahd blijft geconfronteerd met moeilijke keuzes bij de hervorming van zijn economie.

Dat zeggen analisten van de Saudi British Bank in hun jongste kwartaalrapport. De extra inkomsten zullen het enorme begrotingstekort dat vóór het prijsherstel werd geraamd op 11,8 miljard dollar (24,5 miljard gulden) aanzienlijk verminderen. Maar ze kunnen ook een aanzet vormen voor verhoging van de uitgaven, die de Saoedische regering in haar begroting voor dit jaar met 16 procent had ingekrompen.

Economische hervormingen blijven volgens de analisten dringend nodig om op lange termijn de afhankelijkheid van de oliesector te verminderen. ,,De situatie lijkt erg gunstig, maar de regering moet haar strenge beheersing van de uitgaven continueren, met uitzondering van de grote projecten die zijn opgezet om andere industriële sectoren een steun in de rug te geven', aldus het rapport.

Dit jaar voorziet de Amerikaanse Energy Information Administration (EIA) een stijging van de olie-inkomsten met 17 procent tot 34,6 miljard dollar, tegen 29,7 miljard in 1998. In het tweede kwartaal stegen de inkomsten uit olie-export al met 46 procent, vergeleken met dezelfde drie maanden vorig jaar, doordat de olieprijs nu op het hoogste niveau sinds 22 maanden staat.

De specialisten van de Saudi British Bank ramen de stijging van het bruto nationaal inkomen dit jaar als gevolg daarvan op 1,5 procent. Het begrotingstekort zou op 5,33 miljard dollar uitkomen, een vermindering van 50 procent vergeleken met de aanname van 11,8 miljard in de begroting voor 1999.

De optimistische vooruitzichten voor de economie vertalen zich al in uitstekende resultaten op de beurs in de hoofdstad Ryad, die de laatste vijf maanden met 28 procent steeg.

Maar de extra olie-inkomsten mogen volgens het EIA niet het feit verhullen dat de Saoedische economie zwaar blijft leunen op de energiesector, die 70 procent van de staatsinkomsten en 40 procent van het nationaal inkomen genereert. Volgens Saoedische analisten mag het manna van de olie niet de economische hervormingen vertragen. Vooral de ontwikkeling van de private sector is van groot belang, met het oog op uitbreiding van de werkgelegenheid en het aantrekken van investeringen.

,,We moeten de hervormingen juist versnellen, maar de private sector moet daarbij wel worden gestimuleerd door haar wortels voor te houden, in plaats van een bedreiging met de stok', aldus economisch analist Beshr Bakheet Ryad. ,,De ontwikkeling van de private sector moet niet worden gekoppeld aan de olieprijs. Alleen al in de Golfregio, buiten ons land, investeren particuliere bedrijven zo'n 800 miljoen dollar per jaar. Het terugsluizen daarvan moet worden aangemoedigd', zegt Bakheet.

In het zevende vijfjarenplan (1999-2004) benadrukt de Saoedische regering dat ,,privatisering een strategische keuze is, die een nieuwe economische realiteit kan creëren waarin aan de behoeften van de maatschappij wordt voorzien, dankzij de vitaliteit en initiatieven van de privé-sector.'

Maar tot nu toe blijven de hervormingen volgens de Saudi British Bank beperkt tot een verhoging van de tarieven voor elektriciteit, benzine en telefoon, de introductie van een luchthavenbelasting en leges voor visa. (AFP)

Saoedi-Arabië

In de graphic Economie Saoedi-Arabië drijft op olie (in de krant van donderdag 26 augustus, pagina 19) is de verwerkingscapaciteit van de raffinaderijen aangeduid in miljoenen vaten ruwe olie per dag. Dat moet zijn: duizenden vaten per dag.