Pestbacteriën getest op mensen

Porton Down, het Britse militaire instituut dat onderzoek doet naar chemische en biologische wapens, zal voor het eerst mensen onderwerpen aan proeven met een nieuw vaccin, dat is ontwikkeld door pestbacteriën genetisch te manipuleren. Dat heeft het ministerie van Defensie gezegd na parlementaire vragen.

Volgens John Chisholm, directeur van de dienst die Porton Down beheert, zijn de experimenten nodig om Britse soldaten overzee te beschermen tegen biologische wapens. Het genetisch manipuleren van bacteriën is daartoe ,,een wetenschappelijk instrument'', aldus Chisholm in een brief aan Labour-parlementariër Joan Ruddock.

Genetische manipulatie (GM) én Porton Down zijn in het Verenigd Koninkrijk omstreden. Recente proeven met GM-gewassen hebben geleid tot een golf van protest. Porton Down, in het graafschap Wiltshire, is in opspraak geraakt nadat The Guardian had onthuld dat het nietsvermoedende vrijwilligers in de jaren vijftig heeft blootgesteld aan strijdgassen. Daarbij is zeker één dode gevallen.

Porton Down, het Amerikaanse instituut Fort Detrick en Russische onderzoekscentra doen al sinds de jaren zestig proeven met pestbacteriën. Vaccins tegen de pest, die al langer bestaan, werden voor zover bekend alleen op dieren uitgeprobeerd. Bij een deel van het onderzoek zijn genetische elementen van de pestbacil ingebracht in andere bacillen.

De nucleaire staten beschikten tijdens de Koude Oorlog over grote hoeveelheden chemische en biologische wapens. Die voorraden zijn goeddeels vernietigd en de onderzoekscentra zouden nog slechts een defensief doel dienen, bijvoorbeeld tegen de biologische wapens van de Iraakse leider Saddam Hussein. Experts geloven echter dat de techniek ook offensief kan worden toegepast.

Gene Watch, een actiegroep tegen GM, zegt te vrezen dat bacteriën uit onderzoekscentra vrijkomen. Porton Down is opgericht in 1916, toen op de slagvelden in Europa massaal strijdgas werd ingezet. Sindsdien hebben 20.000 mensen er deelgenomen aan experimenten.

Porton Down stelde in 1953 mensen bloot aan het zenuwgas sarin. De proefpersonen was verteld dat het experiment tot doel had een medicijn tegen verkoudheid te vinden.