Nederland uitvalbasis Belgische hormonenmafia

Nederland wordt door Belgische hormonenmafia al jaren gebruikt als uitvalsbasis. De Algemene Inspectiedienst heeft een speciaal team opgericht.

De Belgische hormonenmafia gebruikt al zeker vijf jaar Nederlands grondgebied om runderen in te spuiten met verboden groeihormonen. Na de slacht gaat het vlees met Nederlandse keuringsstempels terug naar België.

Dat zegt de Vlaamse Europarlementariër B. Staes (Volksunie). Volgens hem is Nederland een ideale uitvalsbasis, omdat de controles er minder scherp zijn en de straffen milder. ,,In België wordt sinds een reeks aanslagen op veeartsen door de hormonenmafia, begin jaren negentig, driftiger gezocht naar hormonen.''

Eerder deze week meldde de Vlaamse krant De Standaard dat de hormonenmafia naar Nederland is uitgeweken. Bronnen bij het Instituut voor Veterinaire Keuring (IVK), dat in België het hormoongebruik controleert, bevestigen de praktijken. De dienst signaleert dat vaak veel te zware karkassen van oorspronkelijk Belgische runderen uit Nederland in België terugkeren. ,,Als een vrouwelijk rund veel meer van zeshonderd kilo weegt, is voor ons wel duidelijk dat er hormonen aan te pas zijn gekomen'', aldus bronnen binnen de dienst.

Europarlementariër Staes schreef samen met oud-Europarlementariër J. Vandemeulebroucke twee boeken over de hormonenhandel in zijn land. Daarin worden criminele netwerken (geleid door types met bijnamen als Flurk de Schurk, de Congolees en 't Manneke) in verband gebracht met de legale bovenwereld van veeartsen, farmaceutische bedrijven en vleesindustrie.

De hormonen worden gebruikt voor het sneller opfokken van slachtvee. Als hormonen in een hoge dosering worden toegediend, wordt vetweefsel omgezet in spierweefsel. In minder dan drie maanden kan het gewicht van de dieren met meer dan honderd kilo toenemen.

De Algemene Inspectiedienst (AID) van het Nederlandse ministerie van Landbouw heeft een aantal maanden geleden een team van analisten opgezet die nagaat op welke schaal Belgische runderen in Nederland groeihormonen krijgen. ,,Wij hebben ook informatie dat Belgische runderen hier hormonen toegediend zouden krijgen'', zegt de woordvoerder van de AID. De dienst leeft echter niet in de veronderstelling dat er in Nederland op grote schaal misbruik met hormonen voorkomt.

De controle op hormonen is moeilijk, omdat van de groeibevorderaars nauwelijks resten achterblijven. Als de behandeling een paar dagen voor de slacht wordt gestaakt, treffen de keurmeesters zelfs niets meer in het vlees aan.

De AID heeft tot nu toe slechts één keer een Belg in Nederland aangehouden wegens het illegaal gebruik van hormonen. In juli werd een Turnhoutse veehandelaar in Vessem betrapt die illegaal runderen hadden ingespoten.

Het gebruik van de groeihormonen is niet nieuw in Nederland. Al jaren is bekend dat ook hier de handel in illegale groeihormonen bloeit. De Consumentenbond trof in 1994 bij een onderzoek in tien procent van de runderlevers resten van de verboden groeibevorderaar clenbuterol aan. In 1991 kwam het diergeneesmiddelbedrijf Dopharma uit Raamsdonkveer in opspraak. Het bedrijf zou betrokken zijn bij de handel in verboden groeihormonen. In 1992, 1996 en 1997 werden door de AID netwerken opgerold.

Tussen 1991 en 1993 werd in België een reeks aanslagen gepleegd op controlerend veeartsen van het Instituut voor Veterinaire Keuring (IVK). Al te stipte artsen werden bedreigd en geïntimideerd. Hun woningen werden beklad en beschoten met riotguns, hun auto's in brand gestoken. De aanslagen leidden in België tot grote politieke aandacht. In 1994 kreeg het land de strengste hormoonwetgeving van Europa, met celstraffen tot vijf jaar en boetes tot 1,4 miljoen gulden. De terreur was daarmee overigens niet ten einde. Op 20 februari 1995 werd de IVK-arts Karel van Noppen vermoord.

Aandacht voor hormonen is er in Europa pas sinds 1979, aldus Europarlementariër Staes. ,,Toen werd in potjes babyvoeding vrouwelijke hormonen gevonden. Het schandaal leidde in 1981 op Europese niveau tot een hormonenrichtlijn.''Staes wil nu dat de Europese Commissie een vergelijkend onderzoek doet naar de manier waarop de vijftien lidstaten de Europese hormonenrichtlijn hebben omgezet in nationale wetgeving.

Staes: ,,Duidelijk is dat er grote verschillen zijn in strafmaat. In het ene land kom je er met een boete van een paar duizend gulden vanaf, in het andere land staan er zware gevangenisstraffen op. Zoiets lokt hormoontoerisme uit.''