De slang om de nek

De stropdas heeft het moeilijk, wordt gezegd. Maar de stropdas heeft het al meer dan dertig jaar moeilijk en toch is de stropdas er nog steeds.

Eind vorig jaar leek de das even serieus in de problemen te komen door de Declaration of the Tie, uitgesproken door prins Claus. Hij noemde de das ,,de slang om de nek van de moderne werknemer''. En nog dodelijker: ,,Het koord van zonde dat wij vandaag de dag gebruiken om fatsoen aan af te meten.'' Maar ja, bij de eerstvolgende gelegenheid droeg de prins weer een das.

Zo gaat dat, bij dassen. Kortom: er worden nog altijd drie miljoen dassen per jaar verkocht in Nederland. ,,De vuistregel is: één das per jaar per man in de leeftijdscategorie 25 tot 50 jaar'', zegt Jan Brandsma, directeur van Micro, de grootste dassenfabrikant in Europa.

,,De verkoop is sinds de jaren zeventig vrij stabiel'', aldus Beer Ouwerkerk, van leverancier Heer Beer. Hun verklaring is ook dezelfde: mannen dragen misschien minder vaak een das, maar ze kopen er net zoveel. ,,Een das is niet meer een vast onderdeel van het uniform, maar een eigen keuze bij een bepaalde gelegenheid. Prima'', vindt Brandsma.

Het leuke aan dassen is, zo zeggen de professionals, dat je zo veel soorten hebt. Zijden dassen, polyester dassen, bedrukte dassen, geweven dassen. Het is een Europese business. De weverijen zitten in Duitsland, Italië en Engeland. De fabrikanten zitten ook in Europa, want voor de kleine series schijnt het Verre Oosten niet handig te zijn. De designs veranderen aan de lopende band.

Roel Scheening, van groothandel Daspartout: ,,Een jaar of acht geleden was een rustige das de trend. Dat werd steeds bonter, tot en met die grote Mickey Mouse-koppen aan toe. Alles werd op een das geprojecteerd: auto's, klokken, vissen. Dat liep heel goed. Zelfs bankdirecteuren, die toch normaal heel behoudend zijn, droegen zo'n bonte das. Dat kon toen. Tot een jaar of drie geleden. Nu loop je voor aap met zo'n das. De trend is nu heel rustig, heel conservatief. Hoe saaier, hoe beter.''

Dat geldt iets minder voor de speciaal voor iets of iemand gemaakte das. Bijna alle bedrijven hebben tegenwoordig een leuke bedrijfsdas. Bij de NS en de PTT loopt het personeel erin rond, bij veel andere bedrijven is het vooral een relatiegeschenk. Een zichzelf respecterend evenement – Sail Amsterdam, Feyenoord kampioen, jubileum van de bridgevereniging – kan tegenwoordig niet zonder das. En een beetje sportclub of studentendispuut heeft ook een eigen das. Dat gaat allemaal buiten het retail-circuit om, maar komt in totaal wel op een half miljoen dassen per jaar. ,,Die worden gegarandeerd ook gedragen'', meent Ouwerkerk.

Sommigen zullen zo'n das nooit dragen. De conventies zijn streng, zeker onder advocaten, bankemployés of consultants. Het is namelijk niet de bedoeling met een foute das te lopen, anders ben je net een boer op zondag. Een merkdas dus, een keurige zuiver zijden geweven Armani of Hermès. Die kost minimaal 150 gulden, en het kan oplopen tot 370 gulden. Scheening: ,,Die topmarkt is maar 18 procent van de omzet. De rest is gewoon de boerencollectie. Voor de burgerman. In kleine gemeenten in de Achterhoek gaan mensen nog netjes gekleed, op zondag met das naar de kerk.''

    • Yasha Lange