Bouwfonds vindt rijke moeder

ABN Amro lijft het Bouwfonds Nederlandse Gemeenten in. De bank ziet brood in de combinatie van financiering en projectontwikkeling, het Bouwfonds wil Europa in. De gemeenten incasseren 2,7 miljard gulden.

Gebrek aan lef kan het Bouwfonds Nederlandse Gemeenten niet ontzegd worden. Terwijl vrijwel alle Nederlandse bouwers en projectontwikkelaars de laatste jaren hun neus stootten op de Duitse markt, pakt het Bouwfonds juist uit in Duitsland. Behalve huizen bouwen wil Bouwfonds ook hypotheekportefeuilles beheren voor Duitse klanten. Wat voorzitter C. Hakstege betreft is het buitenlands avontuur daarmee niet afgelopen. ,,Wij willen op langere termijn een toonaangevende ontwikkelaar en financier zijn van vastgoed in Europa'', zei hij in april bij de presentatie van de jaarcijfers.

Bij de aandeelhouders van het Bouwfonds – 479 Nederlandse gemeenten – vielen de ambities van de Bouwfonds-bestuurders niet in al te goede aarde. Wat nu een veilige en betrekkelijk winstgevende belegging is, kan bij een Europese expansie aanmerkelijk risicovoller uitpakken. Om die reden hadden het Bouwfonds en de aandeelhouders al besloten om ieder hun eigen weg te gaan. Dit jaar nog wilde de bouwer en projectontwikkelaar besluiten of hij zelfstandig naar de beurs zou gaan of aansluiting zou zoeken bij een kapitaalkrachtige partner.

Het is een partner geworden. Of, beter gezegd, een moeder. ABN Amro, waarmee het Bouwfonds al ruim een jaar samenwerkt op het gebied van commercieel vastgoed (kantoren en winkels), lijft de onderneming in voor bijna 2,7 miljard gulden. In ruil voor dat bedrag krijgt de bank een hypotheekportefeuille in handen die eind 1998 25,6 miljard gulden bedroeg. Daarmee vergroot ABN Amro, dat zelf al over een portefeuille met hypotheken ter waarde van 79 miljard gulden beschikt, zijn positie als financier van woningen aanzienlijk. Daarnaast is ABN Amro nu via Bouwfonds ook opeens een krachtige partij op het gebied van ontwikkeling van commercieel vastgoed – iets waar de bank op eigen kracht nooit in is geslaagd.

De overname van Bouwfonds is ook om een andere reden interessant. Op dit moment wordt er in Nederland steeds vaker gebouwd via publiek-private financieringsvormen. Daarbij levert de bouwer zijn opdrachtgever (een lokale overheid) niet alleen de gebouwen zelf, maar ook de bijbehorende financiering. Voorbeelden hiervan zijn bijvoorbeeld de herinrichting van de binnenstad van Den Bosch, maar ook een aantal grootschalige nieuwbouwwijken (de zogeheten Vinex-locaties). ABN Amro is al geruime tijd bezig zichzelf een prominente rol toe te eigenen op dit gebied. Omdat de bank relatief weinig vastgoedactiviteiten heeft, mist ABN Amro echter de directe band met de bouwsector. Via Bouwfonds Nederlandse Gemeenten wordt dat gemis meer dan goedgemaakt, terwijl de bank bovendien een uitstekende ingang verkrijgt tot de lokale overheden.

Op de Nederlandse hypothekenmarkt krijgt ABN Amro via de bundeling met Bouwfonds een marktaandeel van rond de 25 procent. Daarmee heeft de bank haar achterstand op dit deel van de particuliere markt, waar de Rabobank nu nog marktleider is, ingelopen. ABN Amro, dat jaren achtereen weinig aandacht had voor de particuliere klanten, besloot halverwege jaren negentig tot een drastische aanpassing van het beleid. Met behulp van zeer gunstige aanbiedingen slaagde de bank erin veel woningzoekers binnen te halen voor een hypotheek. Dankzij Bouwfonds, dat als projectontwikkelaar toekomstige klanten voor de hypotheekverstrekking direct kan benaderen, krijgt ABN Amro er een krachtig verkoopkanaal bij.

Of particulieren iets gaan merken van de krachtenbundeling op de hypothekenmarkt is volgens een woordvoerder van de Hypotheker, een keten van bemiddelingskantoren, nog niet te zeggen. ,,ABN Amro is nu al een hele grote partij, die heel actief is op deze markt'', aldus de zegsman. Hij verwacht dat het samengaan van ABN Amro en Bouwfonds niet direct gevolgen zal hebben voor de aangeboden tarieven, maar wel voor het soort producten dat wordt aangeboden. Met de huidige huizenmarkt lijkt het erop alsof hypotheekverstrekkers slapend rijk kunnen worden – de vraag van woningzoekenden naar bijbehorende financiering is zelfs zo groot dat offertes van financiële instellingen soms weken op zich laten wachten. Zo gunstig zal de markt niet altijd blijven. Met de overname van Bouwfonds heeft ABN Amro zich ingedekt tegen zwaardere tijden.