Plagen

Wie hier de geschiedenis wil lezen, de plagen waarmee deze eilanden tussen 1940 en 1953 werden bezocht, die moet naar de kerkhoven. Vlissingen, de vaakst gebombardeerde stad van Nederland: 261 graven, plus een vak vol Britten, Canadezen, Polen en Australiërs. Westkapelle: alleen al 44 slachtoffers uit één gebombardeerde molenkelder. Oude Tonge: zo'n 300 graven met de datum 1 februari 1953. Nieuwerkerk: `Maria van Klinken, geb. 1951, vermist', de rest van het gezin ook dood, tientallen drama's liggen hier tussen de kluiten klei.

De dorpsnamen doen denken aan de frisse radiostemmen uit 1953, aan het `mouwen opstropen' na de watersnood, aan foto's van de stijve Drees en de moederlijke Juliana. Bij Ouwerkerk liggen de vier caissons waarmee het laatste dijkgat werd dichtgegooid nog altijd schots en scheef in het weiland. Ik praat wat met Ria Geluk, boerin en raadslid, die er een Watersnoodmuseum in wil vestigen. ,,De ramp is hier 40 jaar niet bespreekbaar geweest'', vertelt ze. ,,Tot 1993 is er officieel nooit iets herdacht. Iedere film ging 2 minuten over de ramp, en daarna 38 minuten over onze grootse Deltawerken.'' Als meisje van zes overleefde ze de vloed over Capelle, waar van de 25 huizen er 2 bleven staan, maar ook binnen haar familie werd niet gepraat. ,,Het zal iets te maken hebben met de zwaargereformeerde volksaard. Er komen nog mensen naar me toe: Ria, we hoeven dit niet.'' Was die nacht niet de `straffende adem Gods'? Maar die waterwerken dan, is dat dan niet de hoovaardij der mensheid? Ik betreed nu, geloof ik, oneindige mijnenvelden.