Geen koers zonder motoragenten

Steeds meer wielerkoersen komen in het gedrang door bezuinigingen bij het Korps Landelijke Politiediensten (KLPD).

Het werkoverleg in Driebergen beantwoordt aan de verwachtingen. Breedgeschouderde mannen met snorren en baarden maken grappen en grollen over vrouwelijke collega's die in het voorbijgaan een hand opsteken. Bij het Korps Landelijke Politiediensten (KLPD) heerst een machocultuur, erkent commandant Rini van der Schaaf. ,,Ze zijn grof en ze hebben een grote mond, maar ze hebben kleine hartjes. Kijk straks maar naar die bleke koppies. Vlak voor de start zijn ze hartstikke nerveus.''

Voor de 45 medewerkers van de onderafdeling Motorondersteuning van de KLPD is het begeleiden van wielerkoersen het neusje van de zalm. De jaarlijkse bemoeienis met de Ronde van Nederland is voor de meeste motoragenten een kick die ze niet graag zouden willen missen. ,,Ze zijn in staat hun vakantie te onderbreken'', stelt Van der Schaaf tevreden vast. ,,Het zijn vrijgevochten jongens met een militaire discipline.''

De agenten hebben weinig begrip voor de aanhoudende bezuinigingen bij de KLPD. Surveillant Jur van den Brink: ,,Zonder ons wordt het een zooitje. En waarom beknibbelen ze niet op de begeleiding bij voetbalwedstrijden? Waarom moeten we daar in groten getale opdraven voor een stelletje raddraaiers?''

De KLPD valt per 1 januari 2000 onder het ministerie van Justitie. Daarna krijgt Binnenlandse Zaken de verantwoordelijkheid over de politieafdeling in Driebergen. Voorwaarde voor de overgang is een sluitende begroting van de KLPD, die volgens een woordvoerder momenteel een tekort van enkele miljoenen heeft. Daarbij wil minister Peper van Binnenlanse Zaken `meer blauw op straat'. Volgens de woordvoerder van de KLPD moeten ,,de motoragenten te veel tijd vrijmaken voor wielerkoersen en komen ze aan het eigenlijke werk niet meer toe''. Met als gevolg dat de werkdruk bij wielerwedstrijden wordt verminderd van 14.000 diensturen in 1996 tot 6.000 diensturen in 2000.

De hoogste bazen bij de KLPD zien dat anders. Zij verlangen van hun ondergeschikten dat ze zo veel mogelijk verkeersovertreders op de bon slingeren. Wielerkoersen zijn misschien goed voor het imago, maar ze brengen geen geld in het laatje. Daarom besteedt de KLPD elk jaar minder tijd en minder manschappen aan de vier overgebleven wedstrijden: de Ronde van Nederland, Amstel Goldrace, Olympia's Ronde en de Ster van Beloften.

Het aantal diensturen is bijna gehalveerd. Het aantal koersen evenzeer. De KLPD heeft voortaan geen bemoeienissen met de Ronde van Noord-Holland, de Omloop van het Zuiden en de Ronde van de Lage Landen. Deze wedstrijden worden nu begeleid door de regiopolitie. ,,Aardige jongens, hoor'', schampert Van den Brink. ,,Maar ze missen onze kennis en onze rijvaardigheid.''

Commandant Van der Schaaf: ,,Wij hebben jaren krediet opgebouwd. Dat kun je niet in één klap afbreken.En je mag de wielersport niet de dupe laten worden van een verkapte vorm van bezuinigen. Want zeg nou eerlijk: zonder ons worden die rondes echt niet afgelast. Dan moet de regiopolitie ervoor opdraaien en die doet ook niet aan vrijwilligerswerk.''

Van der Schaaf rijdt zijn grote Volvo met zichtbare routine over het slingerachtige parcours. Tegelijkertijd geeft hij door de mobilofoon, in besloten kring aangeduid als babbelbox, voortdurend aanwijzingen aan zijn achttien collega's op de motor. Ze houden het publiek op afstand, ze sturen tegenliggers in de berm, ze waarschuwen de renners voor bruggen en spoorwegen. Via een boordcomputer staan alle agenten rechtstreeks met elkaar in contact.

Dankzij de KLPD wordt het peloton in goede banen over rotondes en verkeersdrempels geleid. Van der Schaaf hekelt het toenemende aantal obstakels op de weg. ,,De wethouders verzinnen de vreemdste dingen in hun gemeente. Levensgevaarlijk voor de renners. Op elke straatsteen moet je een agent neerzetten met een waarschuwingsvlag in zijn hand.''

Maar de grootste ergernis wordt veroorzaakt door de mentaliteit van de weggebruikers. Surveillant Van den Brink noemt de werkzaamheden in de Tour de France ,,een peulenschil'' vergeleken met de Ronde van Nederland. ,,Voor veel landgenoten is een minuut wachten al een hele opgave. Hier kun je de mensen hooguit vijf minuten tegenhouden. Daarom moet het circus snel voorbijtrekken. Alleen in Brabant en Limburg is wielrennen een leuk spektakel. In België en Frankrijk leeft het hele volk mee. Daar mag de overheid het parcours bij wijze van spreken de hele dag afzetten.''

Het lijkt een wonder dat er zo weinig ongelukken gebeuren in de Ronde van Nederland. Op het laatste moment worden mensen en materiaal naar de kant gedreven. Bondscoach Gerrie Knetemann van de nationale wielrenunie (KNWU) krijgt in de buurt van de Beekse Bergen een gele kaart omdat hij zijn auto verkeerd heeft geparkeerd. ,,Wij handelen zonder aanziens des persoons'', verduidelijkt Van der Schaaf de handelwijze bij de KLPD. ,,Wij creëren een stukje veiligheid en proberen publieksvriendelijk te werken. Dit klusje is zeker geen kwestie van machtsvertoon.''