`Er moet lucht in de liedjes zitten'

Scram C Baby speelt rockmuziek in travestie. De band van zanger John Cees Smith presenteert zondag op het Lowlands festival zijn nieuwste cd. ,,We blijven bij onze optredens altijd zoeken naar de perfectie versie van een nummer. Al weet ik ook wel dat dé perfecte versie niet bestaat.''

Sommige zangers trekken alle aandacht naar zich toe. Neem Morrissey (The Smiths), Chrissie Hynde van The Pretenders of Damon Albarn van Blur. Zij zíjn de band – door hun uitstraling en stem: de jodel van Morrissey, de kreun van Chrissie, de jongensstem van Albarn. Een ander soort zanger stelt zich in dienst van de groep als geheel, zijn stem is een instrument. John Cees Smith, zanger van de Nederlandse groep Scram C Baby, hoort in deze categorie. Smith waakt ervoor dat zijn zang te veel nadruk krijgt. ,,Ik ben geen minstreel met een verhaal'', zegt Smith. ,,Ik heb dezelfde plaats als onze drummer of bassist.''

Zijn groep Scram C Baby bestaat sinds 1992 en bracht inmiddels drie cd's uit. Met de vorige, Et Maintenant... Le Rock, vestigde de band in 1997 haar naam als vrijzinnig rock-gezelschap. Hun nummers houden zich niet aan de regels. Waar je massieve gitaren verwacht, zijn lieflijke intermezzo's, en waar andere zangers zouden bulderen, klinkt Smith weerloos dun. Scram C Baby speelt rockmuziek in travestie.

En er is wel meer dat niet is wat het lijkt. Zanger John Cees Smith hoeft nooit op een verlaten kruispunt zijn ziel aan de duivel te verkopen in ruil voor muzikaal talent; hij krijgt al erkenning als beeldend kunstenaar (schilderijen en installaties) en als tekst/scenarioschrijver. Ook de andere bandleden hebben hun verschillende bezigheden. Zo drumt Jeroen Kleijn behalve bij Scram C Baby ook nog bij de groepen Daryll-Ann en Bauer, en studeert gitarist Peter Asselbergs Nederlands. ,,Dat wil niet zeggen dat we geen professionele instelling zouden hebben'', zegt Smith. ,,Al denken sommige mensen dat je pas professioneel bent als je er van moet bestaan. Wij houden nu eenmaal van de luwte.''

Op de onlangs verschenen cd The Happy Maker is de stem van Smith nog afwisselender dan op Et Maintenant.... Soms verdwijnt hij boosaardig in een storm van gitaar, om in een andere gedaante (ijl, gebarsten) weer tevoorschijn te komen. Toch klinkt hij nooit studieus, maar steeds recht voor zijn raap. The Happy Maker (vernoemd naar een van Smiths eigen kunstwerken) werd voltooid in de hete dagen van deze zomer, en de zomerzotheid is er van af te horen. Deze nummers nemen zichzelf niet serieus. Luchtigheid was het streven, vertelt Smith – niet alleen in de studio, ook in de structuur van de songs. ,,Er moet lucht in de liedjes zitten, zodat we er bij live-optredens nog onze kont in kunnen keren.'' En dat is de grootste charme van hun muziek. Uit de nummers klinkt de vrijheid dat niets ooit twee keer op dezelfde manier hoeft te worden gedaan. Smith: ,,We maken een definitieve versie van een nummer voor op de cd, maar dat is nooit de perfecte versie. Daarnaar blijven we altijd, bij onze optredens, zoeken. Al weet ik ook wel dat dé perfecte versie niet bestaat. Waarschijnlijk zijn het er duizenden.''

Voor Smith moeten ook de teksten luchtig zijn, zodat hij er tijdens optredens mee kan schuiven. Zijn teksten laten zich lezen als de liedjesversie van het (door de surrealisten bedachte) `cadavre exquis': er is wel samenhang maar nauwelijks een letterlijke betekenis. Bijvoorbeeld in Robby & Party: `..it's the highlight of your life to get that free style 45/ it's so green to step out of the light/ a crocodile by night is a later alligator/ and it's the highlight of your life to put the stars on 45'. Smiths grote inspiratiebron is het kinderlied. Hij noemt het bij kleuters populaire In de maneschijn, dat iedere logische samenhang ontbeert en desondanks door generaties kinderen – en hun ouders – wordt meegezongen. ,,Ik vind het een geweldig lied. Niemand vraagt zich af waar ineens die duizendpoot vandaan komt, of dikke Tante Kee. Het slaat op niets maar werkt volstrekt vanzelfsprekend. Zo erg zelfs dat volwassenen die langs een zingende klas fietsen moeten oppassen dat ze het zelf niet de hele dag voor zich uit blijven prevelen. Dat is precies waar ik in onze muziek en in mijn teksten naar toe wil. En ik denk dat we tegenwoordig in de buurt komen.''

Aanstaande zondag treedt de groep op tijdens het Lowlands-festival. Maar wie Scram C Baby live wil zien, moet op tijd komen; een optreden duurt nooit langer dan een half uur à veertig minuten. Volgens Smith moesten concerten nooit langer duren, ,,Met een half uur is het wel mooi geweest.'' Een van de nummers die zondag gespeeld zullen worden is een duet met Carol van Dijk (de zangeres van Bettie Serveert), dat Smith een paar jaar geleden van Van Dijk voor zijn verjaardag kreeg, ,,Wherever you have roamed, en dat duurt maar zo'n anderhalve minuut''.

Al heeft Scram C Baby twee jaar geleden op Lowlands voor zo'n achtduizend mensen opgetreden, concerten betekenen nog altijd zenuwen. Afgelopen weekend zag John Cees op tv de registratie van het optreden van de Amerikaanse groep Red Hot Chili Peppers tijdens Woodstock '99. Bassist Flea droeg hierbij geen kleren. ,,Dat zou voor mij een gigantische stap zijn'', zegt Smith, ,,ik vind het met een coltrui aan al eng. Maar Red Hot Chili Peppers is dan ook een schaamteloze band.'' Om er na een korte pauze aan toe te voegen: ,,Ik denk dat wij eerder muzikaal schaamteloos zijn.''

Scram C Baby: The Happy Maker (Excelsior, Excel 96032). De groep speelt zondagochtend om 11.00 op A Campingflight to Lowlands Paradise, Walibi Flevo - Biddinghuizen.