Sjeik Jamani voorziet explosie olieprijs

Sjeik Jamani, de vroegere olieminister van Saoedi-Arabië, voorspelt voor de komende winter een ,,extreem krappe oliemarkt'' en een ,,prijsexplosie''. Jamani, die in 1973 mede verantwoordelijk was voor de olieboycot tegen de Verenigde Staten en Nederland, leidt tegenwoordig het prestigieuze Centre for Global Energy Studies (CGES) in Londen.

In zijn gisteren verschenen maandelijkse rapport voorspelt het CGES een scherpe vermindering van de olievoorraden in de Verenigde Staten en Europa. Een overvloed van ruwe olie hield de prijzen sinds vorige herfst extreem laag. In december vorig jaar daalde de notering voor de Noordzee-olie Brent blend op de Londense termijnmarkt zelfs even onder de 10 dollar per vat van 159 liter.

De grote olielanden raakten in paniek en sloten in maart van dit jaar in de woning van de Algerijnse ambassadeur in Wassenaar een akkoord over een forse productievermindering. Daar hebben ze zich zo goed aan gehouden dat de prijs sindsdien met 80 procent is gestegen tot ruim 21 dollar per vat.

De olielanden hebben daarmee hun inkomsten sterk zien oplopen. Irak, sinds de invasie van buurland Koeweit in 1990 een buitenbeentje in de organisatie van olie-exporterende landen (Opec), slaagt er voor het eerst sinds de Golfoorlog in de inkomsten uit olie-export boven het door de Verenigde Naties toegestane niveau van 5,2 miljard dollar (`olie-voor-voedsel') per halfjaar uit te tillen.

Ook de grote olieconcerns zijn tevreden. Hun sterk gedaalde winsten en beurskoersen lopen weer op.

Jamani waarschuwt de Opec-landen (in 1960 stond hij aan de wieg van het kartel) nu voor te sterk oplopende prijzen. Het akkoord van Wassenaar loopt tot maart volgend jaar, maar een indicatie voor wat er daarna moet gebeuren is er niet. Volgende maand komen de olieministers van de elf Opec-lidstaten in Wenen bijeen. ,,De markt heeft duidelijk een tijdige aanwijzing nodig over de intenties van de producenten, als men prijsstijgingen die schadelijk zijn voor zowel producenten als consumenten wil voorkomen'', aldus het CGES.

Sinds juni is de olieprijs blijven stijgen. De olievoorraden in de OESO-landen (veruit de grootste verbruikers) namen in die periode met slechts 230.000 vaten toe, tegen 1,4 miljoen vaten in dezelfde periode vorig jaar.

Nog steeds zijn de voorraden te hoog, constateert Jamani's instituut, maar in het derde kwartaal moet een ,,alarmerende vermindering'' worden verwacht die resulteert in een ,,prijsexplosie'' die alleen Opec kan tegenhouden.