Onderzoeker spionage China neemt ontslag

Notra Trulock, de ambtenaar van het Amerikaanse ministerie van Energie die het onderzoek tegen de van atoomspionage verdachte computerspecialist Wen Ho Lee in de publiciteit bracht, heeft ontslag genomen. Trulock lag onder vuur. Hij wordt ervan beticht uit etnische vooroordelen zijn onderzoek exclusief op Lee te hebben gericht.

Trulock, plaatsvervangend hoofd inlichtingen van het ministerie van Energie, trad dit jaar op de voorgrond als informant van een commissie van het Huis van Afgevaardigden, die een onderzoek naar het lekken van atoomgeheimen naar China doorlichtte. Dat onderzoek van de FBI en het ministerie van Energie ('Kindred Spirit') begon in 1995, toen China de VS liet weten over Amerikaanse nucleaire technologie te beschikken, waaronder het ontwerp van de geavanceerde kernkop W-88.

De commissie van het Huis van Afgevaardigden maakte in maart bekend dat de computerspecialist Wen Ho Lee, die sinds 1995 een hoofdverdachte was, nog altijd op zijn post zat in het wapenlaboratorium Los Alamos. Dat leidde tot grote politieke beroering. Lee werd diezelfde maand ontslagen omdat hij geheime codes naar een onbeveiligde computer had gekopieerd. Dat Lee spioneerde, valt echter niet te bewijzen. FBI-onderzoekers zeggen dat hij faalde bij een leugendetector-test.

In juni concludeerde een presidentieel adviesorgaan dat `Kindred Spirit' zich ten onrechte alleen op twee wapenlaboratoria had geconcentreerd: Los Alamos en Lawrence Livermore. Bovendien was er geen goede reden om alle aandacht op Wen Ho Lee te richten. Een Senaatscommissie onderschreef die conclusies.

Een collega verweet Trulock onlangs koste wat kost een spionagezaak rond te willen krijgen zodat zijn afdeling een groter budget kreeg. Ook Robert S. Vrooman, de voormalige chef veiligheid van Los Alamos die zelf disciplinair is gestraft wegens laksheid in de zaak-Lee, nam Trulock recentelijk onder vuur. Volgens Vrooman zijn er nog steeds geen bewijzen dat het lek in Los Alamos zat: van het ontwerp van de kernkop W-88 zijn 548 kopieën verstuurd naar overheidsorganen en defensie-aannemers. Vrooman wees erop dat 83 Amerikaanse atoomgeleerden China hebben bezocht. Die werden niet doorgelicht, zoals Lee.

Trulock verweert zich met de observatie dat hij aanvankelijk een lijst met twaalf verdachten naar de FBI stuurde, waarvan er slechts drie van Chinese afkomst waren. Nu een recent rapport ook weerspreekt dat Trulocks' superieuren probeerden te beletten dat hij zou getuigen over `Kindred Spirit' - zoals Trulock zelf beweert - heeft hij ontslag genomen.