Van Aartsen hoopvol over vrede Midden-Oosten

. Minister Van Aartsen (Buitenlandse Zaken) voorziet een herleving van het vredesproces in het Midden-Oosten met goede kansen op een akkoord tussen Israel, zijn Arabische buren en de PLO. Volgens hem wil de nieuwe Israelische regering van premier Barak niet alleen binnen vijftien maanden de uitvoering voltooid hebben van de akkoorden van Wye River (oktober 1998), die onder zijn voorganger Netanyahu stagneerde, maar in feite nu al meteen aan een verdergaande regeling doorwerken.

Dit zei Van Aartsen gisteren in Jeruzalem na gesprekken met Barak en zijn Israelische collega Levy. Van Aartsen ziet voor de komende maanden een window of opportunities voor een vredesregeling. ,,Barak heeft verdergaande ideeën in het hoofd, hij heeft alle hoofdrolspelers in het Midden-Oosten geschreven dat hij zich aan het akkoord van Wye wil houden. Maar hij wil verder gaan, en daaraan ook de nodige tijdpaden verbinden, je herkent in zijn plannen bijna zoiets als een militaire aanpak, in de goede zin van het woord.''

De minister, die in Jeruzalem begon aan een vijfdaagse ,,oriëntatiereis'' langs Israel, de Palestijnse gebieden, Jordanië en Syrië, had van Barak te horen gekregen dat de huidige generatie politieke hoofdrolspelers in het Midden-Oosten voor een vredesregeling moet zorgen. Die opvatting van Barak is volgens de Nederlandse bewindsman het gevolg van een analyse dat de huidige politieke leiders, ,,die al zo lang met het probleem worstelen'' het hun opvolgers niet mogen aandoen dat zij straks als het ware weer bij af moeten beginnen.

,,Waarom zouden we dan nu langer wachten'', had Barak hem gezegd. Van Aartsen, die zijn eerste officiële bezoek aan Israel brengt, zei desgevraagd dat vooral de nu bestaande verhoudingen in het Midden-Oosten en niet zozeer de gevorderde leeftijd en slechte gezondheid van PLO-chef Arafat en de Syrische president Assad, in Baraks analyse meetellen. De Nederlandse minister zei van plan te zijn de komende dagen in Syrië, Jordanië en bij PLO-chef Arafat nader te gaan ,,toetsen'' hoe groot de kans is op doorbraken in het vredesproces.

,,Barak heeft goede relaties, ook met de Syrische president. En in Israel is ook een verandering gekomen, in zoverre dat de regering-Barak weet dat men nu eens zonder druk van derden tot akkoorden moet komen, maar zelf aan de slag moet gaan. Barak begint nu zó omdat hij ook weet welk einde van het proces hij wil, welke Palestijnse staat hij wil zien ontstaan'', zei Van Aartsen. ,,Niemand kan al zeggen hoe dat afloopt, maar de VS en de Europese Unie zouden zich daarbij nu op enige afstand moeten houden. Anderen moeten zich niet opdringen, dat zou zelfs contraproductief kunnen zijn, waarschuwde hij. Nederland is bereid om als de tijd daarvoor komt in de EU ,,aan te kaarten'' welke rol Europa kan spelen, had hij Barak alvast gezegd.