`Pleinbioscoop mag een beetje elitair zijn'

De Stichting Openlucht Bioscoop vertoont sinds 1981 films op onverwachte plaatsten: een plein, een bos. Op het Museumplein in Rotterdam werd de sf-klassieker Alien zaterdag opgeluisterd met een live gemaakte geluidscollage.

Zaterdagavond, half tien. Terwijl de zon langzaam ondergaat, drommen in het Rotterdamse Museumpark zo'n duizend mensen samen voor het enorme scherm van de Pleinbioscoop, het jaarlijkse filmfestival in de open lucht. De filmfans zijn goed voorbereid: ze zijn voorzien van ruime voorraden wijn en wiet, en sommigen hebben zelfs hun eigen klapstoel meegenomen. In deze bioscoop mag alles. Tijdens de film mag de hond met het geluid meejanken, kunnen verdwaalde vrienden even mobiel gebeld worden en kun je bij een saaie scène je ongenoegen kenbaar maken door te schreeuwen of op te staan.

Maar voor dat laatste is vanavond weinig reden. Op het programma staat Alien, de science fiction/horror-klassieker van Ridley Scott uit 1979, live voorzien van een nieuwe soundtrack door de Nederlandse dj's Art en Dik. Voorkennis van de verhaallijn van Alien is bij deze speciale uitvoering wel noodzakelijk: als het originele geluid hun mozaïek van dance-, house- en Pink Floyd-fragmenten in de weg staat, draaien Art en Dik de dialogen weg en zien we van Ripley en de overige bemanningsleden van ruimteschip Nostromo slechts de monden bewegen.

Afgezien van dit ongemak zorgen de opzwepende muziek, het immense scherm en een schitterende sterrenhemel voor een wonderbaarlijke wisselwerking tussen film en stad. De sterren lijken op de planeten waarlangs de Nostromo zoeft, passerende vliegtuigen worden collega-ruimteschepen, en de verlichte toren van Museum Boijmans Van Beuningen kan met een beetje fantasie doorgaan voor een raket, klaar om de ruimte in te worden geschoten. Op de bloedstollendste momenten, zoals de `geboorte' van het slijmerige ruimtewezen uit de buik van John Hurt, zorgt een zacht briesje voor verkoeling.

Dit is precies waarom Dik Moesker, directeur van de Stichting Openlucht Bioscoop die de Pleinbioscoop elk jaar organiseert, zo van het draaien van films in de buitenlucht houdt. Weer of geen weer, er gebeurt iets tijdens zo'n vertoning. ,,Silence of the Lambs in een doodstil bos in Heeswijk-Dinther, of De Poolse Bruid op een straatfeest in Amsterdam: de omgeving voegt steevast iets toe aan de film. Mensen gedragen zich buiten ook anders. Ze voelen zich vrijer en delen hun reacties direct met elkaar.''

In 1981 richtte Moesker, toen nog werkzaam in het Filmhuis in Delft, met twee vrienden de Stichting Openlucht Bioscoop op. Het beginkapitaal bestond uit een Cinemascope-scherm en twee projectoren uit de inboedel van de failliete Rembrandtplein-bioscoop in Amsterdam. Wat begon als een grap groeide uit tot een zeven man sterke, professionele organisatie, die beschikt over drie projectie-cabines en filmschermen in verschillende maten.

De Rotterdamse Pleinbioscoop, vanouds gehouden op het Schouwburgplein in het hart van het Rotterdamse centrum, werd al gauw vast onderdeel van het werk van de stichting. Toen Pathé vier jaar geleden een megabioscoop opende op de oude locatie, werd het evenement noodgedwongen verplaatst naar het even verderop gelegen Museumpark. Het publiek volgde: in 1997 kwamen er zo'n 27.000 mensen kijken, vorig jaar – door het slechte weer – ongeveer 17.000. De programmering weerspiegelt Moeskers eigen voorkeuren op filmgebied: naast Alien worden dit jaar onder andere The Ice Storm van Ang Lee (24 aug.) en Lola Rennt van Tom Tykwer (29 aug.) gedraaid, maar ook vier korte, experimentele films onder de naam Sounds & Visions (25 aug.). ,,We richten ons in eerste instantie op een filmhuispubliek'', aldus Moesker. ,,De Amerikaanse blockbusters die in de Nederlandse bioscopen gedraaid hebben, staan ons ook ter beschikking, maar die krijgen al aandacht genoeg. Het programma mag best een beetje elitair zijn.''

Behalve uit Rotterdam krijgt Moesker in het zomerseizoen vanuit het hele land verzoeken om voorstellingen. Hij verhuurt de apparatuur, maar adviseert ook graag bij de filmkeuze: ,,Soms is het wel stuitend hoe weinig de organiserende ambtenaar of kroegbaas van film weet. `Doe maar wat leuks', hoor ik dan, of ze kiezen het laatste wat ze uit de videotheek gehaald hebben. Maar ik draai alles. Het is altijd goed als mensen weer eens een filmvoorstelling bijwonen.''

Bij slecht weer gaat een voorstelling in principe gewoon door. Moesker: ,,Alleen bij zware windstormen zijn we genoodzaakt af te lasten, omdat onze schermen daar niet tegen bestand zijn. Regen is nooit een probleem. Vanonder je paraplu met een klein groepje mensen een film zien kan juist een schitterende ervaring zijn.''

Pleinbioscoop R'dam t/m 30-8. Aanvang: 21.30u; toegang gratis. Inl: Stichting Openluchtbioscoop (http://www.olb.nl/).