Nieuw Chinatown op post-eiland

Een ruimtelijke concentratie van Chinezen heet al snel Chinatown, ook al gaat het om een paar blokken, zoals rond de Amsterdamse Nieuwmarkt. De stad ontwikkelt echter plannen voor een grootschaliger, nieuw Chinatown, naast het station, voor het post-toko-tijdperk.

. Het broeierige, het intieme, het sfeervolle van een Chinatown creëer je niet zomaar. Projectleider Sandra Chedi van de Amsterdamse Stichting New Chinatown zal dat niet ontkennen. ,,Wat wij willen is juist een natuurlijke vergroting van het oude Chinatown in Amsterdam. Maar het heeft een een veel grotere schaal. Dat is wat deze tijd vraagt.''

Op het Oosterdokseiland in Amsterdam, vlakbij het Centraal Station, moet over een jaar of drie een nieuw Chinatown verrijzen. Het zal bestaan uit een luxe hotel, een congrescentrum, een Netwerk Facility Centre met kantoorruimte voor internationale bedrijven, winkels, horeca en honderd woningen, allemaal voor Chinezen. Chinese ondernemers uit met name Hongkong en Amsterdam, Rabo Vastgoed en projectontwikkelaar MAB willen hier een bedrag van ruim 300 miljoen gulden in investeren. Samen met een nieuwe openbare bibliotheek en wellicht een nieuwe aandelen- en optiebeurs zal dit de Amsterdamse binnenstad moeten gaan versterken.

De onderhandelingen met de eigenaar van het grootste deel van het eiland, PTT Nederland, lopen nu. ,,De PTT beseft dat ze goud in handen heeft. Het is het laatste stukje binnenstad waar nog wat mogelijk is'', zegt Chedi over het verloop van de onderhandelingen. Vancouver is het grote voorbeeld. Daar werd vijftien jaar geleden voor tweehonderd miljoen dollar in een Chinatown gestoken. ,,Dat heeft een spin-off gekregen van tien miljard dollar'', zegt Chedi enthousiast.

Het gebied rond de Nieuwmarkt, Geldersekade en Zeedijk in Amsterdam geldt als oud Chinatown. Niet zoals in de Chinatowns van Singapore of Hongkong zijn hier alle ondernemers van Chinese origine, maar de zestig Chinese warenhuizen, restaurants, kappers, reisbureaus en boekwinkels vormen wel de meerderheid. Uitbreiding is evenwel niet meer mogelijk. ,,Sommige ondernemers hebben drie magazijnen verdeeld over de stad'', zegt F. Man, voorzitter van de Chinese Ondernemersvereniging. Tot zijn ergernis lukt het de gemeente maar niet overlast van junks en de parkeerproblemen aan te pakken. ,,Ze hadden drie jaar geleden een parkeergarage voor tweehonderd auto's beloofd. Niets van terecht gekomen.''

Het nieuwe complex aan de overkant van het Oosterdok kan de problemen helpen oplossen. Maar van de huidige Chinese ondernemers klinkt ook gemor. Man: ,,De stichting is al drie jaar bezig. Maar wij weten nauwelijks iets.'' Projectleider Chedi kent de geluiden. ,,We zijn pas in het stadium dat de plannen op details worden ingevuld. De ondernemers worden echt nog goed ingelicht.''

Eigenaar C.Y. But van het restaurant Sea Palace aan de Oosterdokskade nam in 1995 het initiatief om een New Chinatown in Amsterdam te bouwen. De tijd was er rijp voor, vond hij. De tweede generatie van Chinezen in Nederland heeft behoefte zich op andere terreinen te ontwikkelen dan alleen de horeca. Bovendien wist But uit zijn internationale contacten dat vanuit Zuid-Oost Azië behoefte bestaat om zich op de Europese markt te begeven. Tot nu toe hebben kapitaalkrachtige bedrijven uit Hongkong vooral in de Verenigde Staten en Canada geïnvesteerd. Chedi: ,,Europa ligt nog open. Met name door de komst van de euro wordt het één grote interne markt.''

Het plan voor New Chinatown is sinds vorige week gereed. Het wachten is nu nog op de grondaankoop en bestemmingsplan-wijzingen. Chedi: ,,De gemeente hoeft geen cent te investeren. Het wordt volledig privé gefinancieerd.'' De locatie is volgens haar ideaal. ,,Goed bereikbaar en vlakbij het oude Chinatown met zijn vele restaurants. De maaltijd is altijd belangrijk geweest tijdens het zakendoen.''

De plannen in Rotterdam kwamen voor de Amsterdamse Chinezen als een verrassing. ,,Wij zijn al veel langer bezig. Het grappige is dat het bijna op onze plannen lijkt'', roept Chedi. Dat geldt volgens haar ook voor Den Haag waar de gemeente het Chinatown in het centrum wil uitbreiden. Amsterdam is volgens haar een veel logischer locatie met Schiphol in de buurt, de internationale naamsbekendheid en de goede ontsluiting van het Oosterdokseiland. ,,Minister Jorritsma is ook heel enthousiast. En de organisatie van Chinezen in Europa heeft Amsterdam ook als beste locatie aangewezen. Dat kunnen Den Haag en Rotterdam in hun zak steken. Maar er moet geen competitie ontstaan.''

    • Herman Staal