Chalifman wint nerveus gevecht

Er waren twee vrije dagen bij het schaakwereldkampioenschap in Las Vegas en de finalisten, Vladimir Akopian uit Armenië en Alexander Chalifman uit Rusland, zullen er hard aan toe zijn geweest. Vanaf eind juli zijn ze al bezig en vooral Chalifman, die veel tiebreaks moest spelen, was bijna onafgebroken in touw.

En beide spelers zullen ook wel wat tijd nodig hebben gehad om aan hun hoge positie te wennen. Akopian (27 jaar) staat 36ste op de wereldranglijst en Chalifman (33 jaar) 45ste. Voor de toptoernooien kwamen ze al jarenlang niet meer in aanmerking en nu spelen ze zes partijen om het wereldkampioenschap.

Gisteren werd de eerste gewonnen door Chalifman, die zwart had. Het leek een zenuwachtig gevecht, vooral van de kant van Akopian. Tot nu toe had hij zo koel gespeeld, weinig risico genomen en fouten van de tegenstanders keurig afgestraft. Hij had nog geen partij verloren in Las Vegas.

Gisteren speelde Akopian een kalme opening, duidelijk om ver uitgewerkte openingstheorie te vermijden, maar al gauw verscherpte hij de strijd. Hij dwong Chalifman om een breed pionnencentrum op te zetten, met de bedoeling dat centrum onmiddellijk aan te vallen.

Akopians strategie leek inderdaad veelbelovend. Chalifmans centrum wankelde. Maar twee zetten later zag het er opeens heel anders uit. Akopian had een stukoffer gebracht dat door niemand goed begrepen werd. Waarschijnlijk was het omdat hij zich een zet eerder al vergist had en toen inzag dat er iets mis was gegaan, maar niet meer in staat was om zichzelf in zijn vaart te stuiten.

In ieder geval bleef er een stelling over waarin alleen Chalifman op winst kon hopen. Het was nog een moeilijke technische kwestie en misschien heeft Akopian onderweg remisekansen gemist. Na 57 zetten haalde Chalifman de vis aan boord.

Hoewel Akopian iets hoger op de ranglijst staat, wordt Chalifman door de meeste kenners als de sterkste beschouwd. Hij kan heel mooi spelen, maar is wisselvallig. Een aantal jaren geleden emigreerde hij naar Duitsland, maar hij kreeg heimwee en ging weer terug naar St. Petersburg. Die verhuizingen, met alle emoties die er bij komen, hebben zijn schaakloopbaan misschien geen goed gedaan.

Als ik mijn databank mag geloven hebben ze in het verleden zes keer tegen elkaar gespeeld. Chalifman won twee keer en de andere vier partijen werden remise. Uiteraard stond er die vorige keren heel wat minder op het spel.

Om hoeveel geld het nu precies gaat valt moeilijk te zeggen. De hoofdprijs is 660.000 dollar, maar twintig procent daarvan gaat naar de FIDE. Verder moeten de spelers voor iedere keer dat ze pas in een tiebreak wonnen, iets van hun prijs inleveren aan de tegenstander die ze daarin versloegen. In ieder geval, nu ze in een klap rijk en beroemd kunnen worden, gaat het niet alleen meer om zuiver schaakinzicht, dat bleek al in deze rommelige eerste partij.

Wit Akopian-zwart Chalifman

1. Pg1-f3 Pg8-f6 2. c2-c4 g7-g6 3. b2-b4 Lf8-g7 4. Lc1-b2 0-0 5. g2-g3 Zo deed Réti het al in zijn beroemde partije tegen Capablanca in New York 1924 5...d7-d6 6. Lf1-g2 e7-e5 7. d2-d3 Pf6-h5 8. Pb1-c3 f7-f5 9. 0-0 Pb8-c6 10. b4-b5 Pc6-e7 11. e2-e4 c7-c5 12. b5xc6 b7xc6 13. c4-c5 Zeer scherp. Hij geeft zwart een breed centrum in de hoop dat het een reus op lemen voeten zal blijken. 13...d6-d5 14. e4xd5 c6xd5 15. Dd1-b3 e5-e4 Zwarts centrum is inderdaad wankel. Na 15...Kh8 komt 16. Pxe5 Lxe5 17. Pxd5 16. d3xe4 Waarschijnlijk een vergissing. 16. Pg5 ziet er heel sterk uit, want 16. h6 17. dxe4 hxg5 18. exd5 is goed voor wit. 16...f5xe4 [Zie: diagram] 17. Pc3xe4 Vreemd. 17. Pg5 is veel minder sterk dan op de vorige zet, wegens 17...Lf5 gevolgd door Tb8. Maar met dit stukoffer kan wit hoogstens op remise hopen. 17...Lg7xb2 18. Db3xb2 d5xe4 19. Pf3-g5 Lc8-f5 20. Pg5xe4 Ta8-b8 Alleen zwart kan dit winnen, maar de winstgang is technisch nog heel moeilijk. 21. Db2-c3 Pe7-d5 22. Dc3-a3 Lf5xe4 23. Lg2xe4 Ph5-f6 24. Le4-f3 Dd8-c7 25. Ta1-c1 Pd5-e7 26. c5-c6 Pe7-f5 27. Da3-c3 Tb8-c8 28. Tf1-e1 Dc7-g7 29. Tc1-d1 Tc8-c7 30. Te1-e6 h7-h5 31. Dc3-e5 Kg8-h7 32. h2-h3 Pf6-g8 33. De5-e4 Pg8-f6 34. De4-e5 Pf6-g8 35. De5-e4 Tf8-f6 36. Te6xf6 Pg8xf6 37. De4-b4 Dg7-e7 38. Db4-b8 Pf5-d6 39. g3-g4 Chalifman zei later dat hij na deze verzwakkende zet wist dat hij ging winnen. 39...h5xg4 40. h3xg4 Pd6-f7 41. Kg1-g2 Kh7-g7 42. Td1-e1 Misschien was 42. Tb1 nog een remisekans. 42...De7-d8 43. Db8-b2 Pf7-g5 44. Te1-e3 Dd8-d6 45. Db2-a3 Dd6xa3 46. Te3xa3 Kg7-f7 47. Lf3-e2 Pg5-e6 48. Ta3-a4 Pf6-d5 49. Le2-f3 Pd5-e7 50. Kg2-g3 Kf7-f6 51. Ta4-c4 Kf6-e5 52. Tc4-c1 Pe6-d4 53. Tc1-e1+ Ke5-f6 54. Lf3-g2 Pe7xc6 55. f2-f4 Pc6-e7 56. Lg2-f1 Tc7-c3+ 57. Kg3-g2 Pd4-c2 Wit gaf op.