Campagne Dagestan gaat heel lang duren

Juichende meldingen over militaire successen in Dagestan kunnen niet verhullen dat de Russen veel meer moeite hebben met de rebellen dan ze verwachtten. De de campagne zal nog lang duren.

Russische piloten hebben de afgelopen dagen twee spectaculaire vliegshows weggegeven. De een in Dagestan, gericht tegen de moslimrebellen die sinds 7 augustus een handvol dorpen in de Kaukasus bezet houden. De andere in Zjoekovski, thuisbasis van de tweejaarlijkse luchtvaarttentoonstelling MAKS, nabij Moskou.

Boven de dennenbossen rond dit stadje bulderden zes dagen lang Ruslands meest geavanceerde straaljagers, met in de hoofdrol de MiG-29 en Su-30. Nu eens in laag overvliegende formaties, dan weer eenzaam tollend in de strakblauwe hemel. Bij de opening van deze vliegshow zat premier Vladimir Poetin op de eerste rij. Wijzend op de overmacht in de lucht bezwoer hij de islamitische opstandelingen in Dagestan binnen twee weken uit te schakelen. ,,De eerste week is inmiddels verstreken, dus we hebben nog tot en met het weekend.''

Dat was zes dagen geleden, en nog altijd zijn de bebaarde mannen van de Tsjetsjeense krijgsheer Sjamil Basajev heer en meester in een handvol bergdorpen. Het Russische leger heeft een imposante infanteriemacht in de regio opgebouwd, maar die komt nauwelijks in actie. Het is vooral de luchtmacht die de rebellen murw probeert te beuken, met steun van de artillerie. Gisteren, toevallig ook de slotdag van de vliegshow MAKS, zou er een recordaantal van 68 bombardementsvluchten zijn uitgevoerd op het gehucht Tando.

Het patroon is inmiddels bekend: de legerleiding claimt dagelijks grote successen. Gisteren alleen zouden er 140 rebellen zijn gedood, wat de totale verliezen aan de zijde van de infiltranten op zeshonderd zou brengen. Naar Russische opgaaf is er een jeep met drie Arabische huurlingen uitgeschakeld. Er zijn twee mortieren, een granaatwerper, achttien mijnen en een 12,7 millimeter mitrailleur buitgemaakt. Tando is omsingeld; er zitten meer dan honderd desperado's in de val.

Commandant Basajev op zijn beurt laat weten dat de Russen ,,catastrofale verliezen'' lijden. Hij kondigde gisteren een tweede front aan onder de codenaam Imam Gamzet-Bek, een 19de eeuwse heerser, die een soevereine moslimstaat op de Kaukasus wilde stichten, net als hij nu. Voorts zouden er veertien Russische paratroopers bij Tando gevangen zijn genomen. Een munitiedepot en enkele pantservoertuigen zijn door de guerrillamacht vernietigd, en ga zo maar door.

Bij gebrek aan onafhankelijke bronnen is het Moskouse blad Vlast ertoe overgegaan beide claims naast elkaar te presenteren, zonder commentaar. Toch is er over het verloop van de strijd wel het een en ander duidelijk. Zo is het Kremlin als de dood voor ,,een tweede Tsjetsjenië'' en daarom durft het nauwelijks nog grondtropen in te zetten. Minister Vladimir Roesjailo van Binnenlandse Zaken zegt het zo: ,,We zullen geen frontale aanval lanceren.''

Gevolg: de prognoses over hoe lang het Dagestaanse conflict gaat duren zijn drastisch aangepast. ,,De militairen houden rekening met een campagne van enkele maanden'', meldt de ochtendkrant Segodnja onder de onheilspellende kop `Leger loopt vast in Dagestan'. Het concurrerende blad Izvestija (,,Wij zinken weg in het Kaukasische moeras'') wijst op de parallel met de NAVO-luchtaanvallen op Joegoslavië, die ook veel langer duurden dan aanvankelijk gepland. Een complicerende factor is volgens deze krant de inzet van de verouderde Su-24 en Su-25 bommenwerpers, de voorgangers van de supermoderne jets die boven de bossen van Zjoekovski hun capriolen uithaalden.

De ironie wil dat de vliegshow MAKS ,,een demonstratie is van het gestage verval waartegen de Russische luchtvaartindustrie sinds jaren vecht'', zo schrijft een vliegtuigexpert in The Moscow Times. Gisteren zei in Zjoekovski Anatoli Kornoekov, commandant van de luchtstrijdkrachten, dat zijn legeronderdeel de komende ,,twee tot drie jaar'' geen enkel nieuw vliegtuig zal aanschaffen.

De superieure modellen, die hun projectielen met zoveel meer precisie kunnen afwerpen, blijken uitsluitend bedoeld voor de export. India, Vietnam en China hebben interesse in de nieuwste klasse Su-straaljagers, terwijl Wit-Rusland acht geavanceerde MiG-29's heeft besteld. Alles wijst er dan ook op dat de luchtshow boven Dagestan een moeizame en langdurige operatie gaat worden.

    • Frank Westerman