`Rekenschap ministers niet verminderen'

Het kabinet houdt onverkort vast aan de werking van de ministeriële verantwoordelijkheid. Ministers blijven verantwoordelijk voor alles wat zich op hun departement afspeelt.

Dit heeft premier Kok gisteren meegedeeld aan de Tweede Kamer. De premier reageerde op Kamervragen naar aanleiding van publicaties van secretaris-generaal Geelhoed van Algemene Zaken en minister Peper (Binnenlandse Zaken). Geelhoed pleitte in een interne notitie voor duidelijkere afspraken over de terreinen waar ministers en waar ambtelijke leiding verantwoordelijkheid dragen ; Peper riep zijn collega-ministers in een essay op tot een ,,volwassen discussie'' over de vraag waar ministers verantwoordelijk voor kunnen worden gesteld.

Kok bestrijdt dat zijn secretaris-generaal met zijn ideeën de ministeriële verantwoordelijkheid wil inperken. ,,Daar is absoluut geen sprake van'', zo zei hij gisteren na afloop van het wekelijkse kabinetsberaad. Geelhoed pleitte ervoor dat ministers de verantwoordelijkheid voor fouten van individuele ambtenaren in eerste instantie leggen bij de ambtelijke leiding. Pas bij structurele tekortkomingen in het ambtelijk apparaat moet de minister zelf optreden tegen de leiding van het ambtelijk apparaat, aldus Geelhoed.

Volgens Kok heeft Geelhoed met zijn notitie onder de secretarissen-generaal ,,een gesprek en nadere gedachtenvorming'' op gang willen brengen wat voor de rijksdienst de gevolgen moeten zijn van de toenemende aandacht voor de uitvoering van beleid. Volgens Kok behoort dat tot de ,,functionele verantwoordelijkheid'' van de secretaris-generaal van Algemene Zaken.

Kok wilde niet ingaan op het essay dat minister Peper schreef over het functioneren van de overheid. Peper hield daarin een pleidooi voor meer visie en leiding in de politiek en constateerde dat door de komst van zelfstandige bestuursorganen het functioneren van de overheid ingewikkelder is geworden, terwijl ministers kwetsbaar zijn geworden: zij zijn voor delen van beleid niet langer verantwoordelijk, maar worden tegelijk nog wel overal op aangesproken.

Het kabinet presenteert op Prinsjesdag een nota waarin de veranderingen waarmee de overheid en ministers te maken hebben bij de uitvoering van beleid aan de orde komen. Deze nota is voor de zomer toegezegd bij het debat over de parlementaire enquête Bijlmerramp. Die enquête wees uit dat een aantal overheidsdiensten langs elkaar heen werkte.